PEDAGOGIZACJA 2021/2022

 

Drodzy Rodzice !

Cieszymy się, że odwiedziliście naszą stronę.

Zdajemy sobie sprawę, że warunkiem prawidłowej i pełnej realizacji celów, zadań i funkcji przedszkola jest współpraca z rodziną.

Współpraca z Rodzicami stwarza szansę wspólnego pokonywania powstałych trudności i świadomego wychowania. To możliwość lepszego poznania się, działania w miłej i serdecznej atmosferze oraz jedyna droga do obrania wspólnej drogi w procesie wychowywania dziecka.

Dlatego też powstał ten kącik, w którym specjalnie dla Was umieszczać będziemy ciekawe artykuły, będziemy się dzielić nowinkami z zakresu pracy z dzieckiem jak również wychowania dziecka. Zachęcamy również do dzielenia się Waszymi spostrzeżeniami, uwagami, tematami, którymi są Państwo zainteresowani i chcielibyście uzyskać konkretne informacje. Za każdy kontakt, opinię jesteśmy wdzięczni.

Chcielibyśmy bardzo podziękować za powierzenie nam Państwa dziecka. Zrobimy wszystko co w naszej mocy, aby zarówno dzieci, jak i rodzice czuli się u nas dobrze.

Proponowane tematy

1. Aktywność fizyczna przedszkolaka.                                                                                                                                         

2. Jak poprawić szanse przedszkolaka na szybsza i łatwiejszą naukę? 

3. Przedszkolak bezpieczny w sieci.

4. Kiedy udać się do terapeuty Integracji Sensorycznej?

5. Praca z dziećmi nadpobudliwymi.

6. Jak reagować na trudne zachowania dziecka.

7. Co powinien umieć trzylatek. 

8. Mowa i głośne czytanie dziecku. 

9. Jak mądrze chwalić dziecko?

10. Mamo, tato - chcę zwierzątko !!!

11. Znaczenie wychowania dzieci w wieku przedszkolnym do wartości.

12. Jak wspierać samodzielność u przedszkolaka?

13. Arteterapia w przedszkolu.

14. Rola Muzyki w rozwoju i edukacji dziecka.

15. Dojrzałość szkolna według sfer rozwoju.

16. Bądź bezpieczny w czasie wakacji !!!

 

  

 

 

1. Aktywność fizyczna przedszkolaka

Wiek przedszkolny cechuje duża intensywność rozwoju fizycznego, szybki wzrost kośćca i powiększenie muskulatury ciała twojego dziecka. Rozwój ruchowy przedszkolaka jest mniej gwałtowny niż dziecka w okresie niemowlęcym, maluch zaczyna jednak doskonalić swoje ruchy. Jest jeszcze słabo skoordynowany, co przejawia się np. udziałem całego ciała w wykonywaniu wszystkich czynności. Rozwija się jednak motoryka dziecka, przedszkolak biega coraz sprawniej, wykonując przy tym dłuższe kroki.

Dzieci w wieku przedszkolnym wykazują ogromną potrzebę ruchu, są wtedy najbardziej żywe, biegają, skaczą, krzyczą. Gimnastyka dzieci w wieku przedszkolnym ma na celu wzmocnienie ich muskulatury i kształtowanie prawidłowej postawy. Zwykle w przedszkolach ćwiczenia wykonywane z dziećmi są rozmaitymi wariantami chodu, biegu, pełzania czy rzutu. Przedszkolaki mogą wykonywać także ćwiczenia równoważne.

Dzieci w wieku przedszkolnym powinny mieć przynajmniej 20 minut zajęć ruchowych dziennie. Jeśli w czasie wakacji czy urlopów nie posyłasz dziecka do przedszkola, pamiętaj aby zapewnić mu codzienną dawkę ruchu, najlepiej na świeżym powietrzu.

Przedszkolaki, poza prostymi ćwiczeniami gimnastycznymi, mogą już zacząć trenować niektóre dyscypliny sportu. Odpowiednia dla dzieci jest jazda na rowerze, jazda konna, pływanie, jazda na rolkach czy piłka nożna. Jeśli widzisz, że twoje dziecko wykazuje duże zainteresowanie aktywnością fizyczną, zapisz go do szkółki sportowej, gdzie pod fachowym okiem trenerów będzie mogło rozwijać swoje zainteresowania.

Bardzo ważne, także we wzmacnianiu więzi emocjonalnej, jest wspólne uprawianie aktywności fizycznej rodziców z dziećmi. Dlatego nie zadowalaj się zajęciami sportowymi, które oferuje twojemu dziecku przedszkole. Nic nie zastąpi dziecku wspólnie i aktywnie spędzonego czasu z rodzicami. Jedźcie razem na wycieczkę rowerową, idźcie na basen albo zagrajcie w piłkę.

Zdrowy i harmonijny rozwój dziecka musi być uzupełniony aktywnością fizyczną. Nie wystarczą wartościowe posiłki, by twoje dziecko prawidłowo się rozwijało, musimy też stale dostarczać mu ruchu, który wzmocni odporność, poprawi apetyt i kondycję fizyczną twojego malucha.

Pamiętajcie o wspólnej aktywności fizycznej!

http://zdrowyprzedszkolak.pl/

 

2. Jak poprawić szanse przedszkolaka na szybszą i łatwiejszą naukę?

Sposób jest niezwykle prosty i leży w zasięgu ręki każdego rodzica. To, co dajemy dziecku do jedzenia ma duże znaczenie i realne przełożenie na pracę jego mózgu, skupienie uwagi i łatwiejsze osiąganie umiejętności psychoruchowych. Wystarczy, że przy następnym śniadaniu, obiedzie czy kolacji będziemy o tym pamiętać !
Warto ułatwiać maluchowi prawidłowy rozwój ruchowy, intelektualny i emocjonalny poprzez odpowiednią dietę czy naturalną suplementację.
Dobrze odżywiony mózg to sprawnie pracujący mózg. To większe skupienie na zajęciach, lepsza koncentracja uwagi, zaangażowanie, chęć zdobywania nowych doświadczeń, szybsze postępy w zabawach i grach logicznych, rozwijanie pasji malucha oraz dobrostan emocjonalny i fizyczny. Dla tworzenia szlaków nerwowych, które umożliwiają uczenie się, zapamiętywanie, odtwarzanie wiedzy oraz wykorzystywanie jej w praktyce niezwykle ważne są:

MAGNEZ  Niezbędny składnik przy tworzeniu się sieci neuronalnych u dzieci, zwiększa on możliwości pamięci. Produkty, które go zawierają: kasza gryczana, rośliny strączkowe, zielone liściaste warzywa, kakao lub gorzka czekolada, nasiona, orzechy, banany, awokado.

WITAMINY Z GRUPY B  Są potrzebne do prawidłowego rozwoju i funkcjonowania układu nerwowego, zwiększają możliwości zapamiętywania, wpływają na wydłużenie czasu koncentracji. Produkty, które je zawierają : jaja, pełne ziarna zbóż, orzechy, rośliny strączkowe, wątróbka, nabiał, drób.

KWASY TŁUSZCZOWE OMEGA-3  Stanowią główny budulec błon komórkowych tkanki nerwowej, są odpowiedzialne za wytwarzanie nowych połączeń nerwowych, umożliwiają sprawne przekazywanie bodźców nerwowych, zapewniają prawidłowy rozwój mózgu podczas całego dzieciństwa, wzmacniają wzrok.

ANTYOKSYDANTY  Zapobiegają niszczeniu komórek przez wolne rodniki wspierając optymalną pracę mózgu. Produkty, które je zawierają : pietruszka, zielone warzywa liściaste, owoce leśne, owoc dzikiej róży, brokuł, papryka czerwona, oleje roślinne, orzechy, zielona herbata, dynia, przyprawy: oregano, rozmaryn, tymianek, bazylia, cynamon,, kurkuma, imbir.

A co na koncentrację uwagi u dziecka ?

WARZYWA   Warto zadbać o to, aby warzywa na talerzu naszego dziecka nie były epizodem, ale pojawiały się każdego dnia. Czasami jedzenie warzyw nie jest łatwe i naszym zadaniem jest zachęcić malucha do jedzenia ich. Możemy uatrakcyjnić posiłek  zachęcając dziecko kolorami znajdującymi się na talerzu. Wybierzmy jedno warzywo pomarańczowe, na przykład marchewkę lub dynię, a drugie zielone – na przykład brokuł lub szpinak.  Wybrane warzywa podawajmy na ciepło i delikatnie doprawmy. To sprawi, że warzywa będą bardziej apetyczne i zyskają łagodniejszy zapach. Na talerzu powinna być mała porcja warzyw, która zachęci dziecko do jedzenia. Warzywa są pełne witamin i posiadają substancje odżywcze, które organizm łatwo przyswaja. Zawarty w warzywach: magnez, fosfor, potas czy wapń odgrywają ważną rolę w sprawnym działaniu komórek nerwowych budujących mózg i ich komunikowaniu się między sobą. Dzięki temu usprawniają pamięć i koncentrację dziecka.

WĘGLOWODANY  Węglowodany złożone to te „dobre” węglowodany. Ich bogatym źródłem są: makaron, ziemniaki, ciemne pieczywo, kasze, a także musli wielozbożowe. Po zjedzeniu węglowodanów złożonych, uwalniana jest glukoza, niezbędna do sprawnego myślenia. Gdy dziecko jest głodne jego mózg zasilany jest glukozą w niewystarczającym stopniu. Dlatego dziecku trudniej jest się skoncentrować i szybciej odczuwa znużenie.

 JAJKA   Żółtko jajka zawiera lecytynę, która wspomaga działanie mózgu. Lecytyna przyczynia się do lepszego działania pamięci i koncentracji, ponieważ usprawnia działanie komórek nerwowych budujących mózg. Jajka to również bogate źródło witamin z grupy B, które usprawniają działanie układu nerwowego. W diecie na koncentrację nie powinno zabraknąć jajek również z tego względu, że w zawierają one składniki mineralne takie jak: fosfor, wapń, magnez, miedź, selen, cynk, potas. Odżywiają one komórki nerwowe mózgu i usprawniają ich wzajemną komunikację. Jajka również są bogatym źródłem omega 3 i omega 6, których organizm nie potrafi samodzielnie wytwarzać, a które są podstawą, by komórki nerwowe budujące mózg były zdrowe i mogły sprawnie działać.

Koncentracja uwagi, pamięć, myślenie, odpowiednio dawkowany ruch pomogą przedszkolakowi lepiej eksplorować świat, uczyć się i rozwijać zainteresowania.

Opracowane przez:  M. Kurczyńska, Obudź w dziecku olbrzyma, Wyd. BETTERMIND, https://www.facebook.com/mariolakurczynskapl/

 

3. Przedszkolak bezpieczny w sieci.

Na przestrzeni ostatnich lat obserwujemy, że coraz młodsze dzieci korzystają z takich dobrodziejstw cywilizacji, jak Internet. Dziś już nikogo nie zdziwi widok 3 czy 4 – latka z tabletem w ręku. Nie możemy zabronić dziecku korzystania z Internetu, musimy być jednak bardzo ostrożni, bo zagrożeń w sieci jest wiele. Zazwyczaj dotyczą one trochę starszych dzieci i młodzieży, ale już rodzice przedszkolaka powinni być wyczuleni na pewne sprawy, ponieważ w tym zakresie bardzo ważna jest profilaktyka. Internet zrewolucjonizował wiele dziedzin ludzkiego życia. Umożliwia wszechstronną komunikację i ułatwia kontakty niwelując ograniczenia przestrzenne i zapewniając porozumiewanie się w czasie rzeczywistym. Stał się niezbędny jako narzędzie pracy i rozrywki, ułatwia naukę i rozwijanie zainteresowań. Internet przestał więc być sprawą wyboru, stał się wręcz koniecznością. Sam w sobie Internet nie jest ani dobry ani zły. Jest pomocnym narzędziem, tak jak np. samochód, który ułatwia i przyspiesza komunikację. Jednak z jego używaniem wiąże się pewne ryzyko. Dotyczy to głównie osób o nie wyrobionym jeszcze światopoglądzie, a więc dzieci i młodzieży kształtującej swój obraz świata w oparciu o zdobywaną ciągle wiedzę, również za pośrednictwem Internetu.

Główne zagrożenia Internetu:
1. Niechciane i nieodpowiednie treści;
2. Nękanie w Internecie tzw. cyberprzemoc;
3. Zagrożenia związane ze spotkaniami z osobami poznanymi w Sieci;
4. Łamanie prawa /straty finansowe;
5. Uzależnienie od Internetu.

Nieodpowiednie treści – jak uchronić przed nimi malucha?  Metodą ograniczenia kontaktu dzieci z nielegalnymi treściami w Internecie może być oprogramowanie filtrujące. Warto jednak pamiętać, że filtrowanie tego typu powinno być uruchomione na wszystkich urządzeniach z których korzysta dziecko, również mobilnych. Filtrowanie treści internetowych odbywa się zazwyczaj w oparciu o „białą” lub „czarną listę” stron internetowych (odpowiednio: stron bezpiecznych, po których dziecko bezpiecznie może się poruszać lub stron wykluczonych, na które dziecko nie powinno wchodzić) lub słów kluczowych obecnych w treści strony. W przypadku kiedy nasze dziecko lub my natrafimy w sieci na treści szkodliwe lub nielegalne, powinniśmy poinformować o tym zespół Dyżurnet.pl (www.dyzurnet.pl) – punkt kontaktowy zajmujący się przyjmowaniem zgłoszeń dotyczących treści nielegalnych, ich analizą i współpracą w tym zakresie z policją. Zgłoszenie możemy złożyć anonimowo, podanie swojego adresu e-mail umożliwi nam śledzenie jego losów.

Cyberprzemoc – co to takiego?  Cyberprzemoc, czyli agresja elektroniczna to inaczej przemoc z użyciem mediów elektronicznych – przede wszystkim Internetu i telefonów komórkowych.
Podstawowe formy zjawiska to:
– przemoc werbalna w sieci – wulgarne wyzywanie, poniżanie, ośmieszanie, straszenie, nękanie, szantaż,
– rejestrowanie filmów i zdjęć wbrew woli danej osoby,
– publikowanie lub rozsyłanie ośmieszających, kompromitujących informacji, zdjęć, filmów z użyciem Sieci,
– podszywanie się w Sieci pod kogoś wbrew jego woli.

„Cześć Aniu, tu Wojtek, też mam 12 lat..."  Zjawisko uwodzenia dzieci przez osoby dorosłe za pomocą Internetu to tzw. grooming. W trakcie tego procesu dziecko poddawane jest psychomanipulacji – kontakt rozpoczyna się od rozmów na neutralne tematy, dziecko jest „oswajane”, sprawca przedstawia się jako jedyny przyjaciel dziecka, jedyna osoba, która je rozumie. Jednocześnie, by ukryć tę relację przed bliskimi dziecka, skłania je do zachowania „wspólnej tajemnicy”. Ostatecznie – próbuje skłonić je do spotkania, zrobienia i przesłania intymnych zdjęć. Kontakty z nieznajomymi mogą być szczególnie groźne, jeżeli prowadzą do spotkania w rzeczywistości. Anonimowość Internetu i łatwość tworzenia fałszywych profili w portalach społecznościowych powoduje, że wśród znajomych naszego dziecka, szczególnie tych poznanych w Internecie, może znaleźć się osoba o złych intencjach.

Jak pokazują badania EU Kids Online – blisko 25 % dzieci w Polsce kontaktuje się online z osobami znanymi wyłącznie z sieci, a 7 % spotkało się z osobą poznaną w Internecie. – Aż 70 % rodziców dzieci, które spotkały się z kimś poznanym online nie wie, że do takiego spotkania doszło.

Źródło: http://swps.pl/warszawa/nauka-i-rozwoj/eu-kids-online

Nawet abstrahując od najbardziej drastycznych skutków kontaktu z osobą znaną wyłącznie z sieci, warto wpoić dziecku zasadę ograniczonego zaufania w kontaktach zawieranych przez Internet.

Czy Twoje dziecko jest uzależnione od Internetu ? Różnorodność aktywności, których podejmowanie w Internecie jest atrakcyjne, sprawia, że młodzi ludzie poświęcają mu coraz więcej czasu. Spędzanie w ten sposób wielu godzin dziennie zaburza ich rozwój, zwłaszcza w aspekcie kontaktów społecznych i może prowadzić do uzależnienia od Internetu, czyli tzw. siecioholizmu.

Odpowiedz na pytania:

– Czy czujesz, że Twoje dziecko jest zaabsorbowane Internetem (często myśli o poprzednich, bądź następnych pobytach w Sieci)?
– Czy czuje potrzebę coraz dłuższego korzystania z Internetu?
– Czy pozostaje w sieci dłużej niż pierwotnie planowało?
– Czy wielokrotnie miało nieudane próby kontroli, ograniczenia czasu lub zaprzestania korzystania z Internetu?
– Czy dziecko czuje się niespokojne, markotne, zirytowane, przygnębione gdy nie może korzystać z Internetu?
– Czy ryzykuje utratę znajomości z przyjaciółmi, zaniedbuje naukę z powodu Internetu?
– Czy oszukuje Cię, aby ukryć narastający problem uzależnienia od Internetu?
– Czy używa Internetu jako sposobu na ucieczkę od problemów lub sposobu na poprawę pogorszonego nastroju (uczucia bezradności, winy, lęku, depresji)?

Jeżeli odpowiedź na co najmniej 5 pytań brzmi „TAK”, to możemy już mówić o uzależnieniu.

Wydawać by się mogło, że o uzależnieniu można mówić dopiero w starszym wieku, tym czasem może zacząć się ono już we wczesnym dzieciństwie. Zazwyczaj zaczyna się od uzależnienia od gier. Często zapracowani rodzice są wręcz zadowoleni, że dziecko ma jakąś rozrywkę i nie popada w „złe” towarzystwo. Jednak dziecko izoluje się od rówieśników, traci kontakt z rzeczywistością i zamyka się w swoim pokoju z komputerem, czego rodzice początkowo nie dostrzegają i nie traktują w kategoriach problemu. Na rynku dostępnych jest bardzo dużo różnego rodzaju gier. Młody gracz wchodzi w nowy, pełen przygód świat. Większość gier jest konstruowana w oparciu o scenariusze pełne przemocy. Normą staje się to co złe, a silna kumulacja agresji, przemocy i niemoralności prowadzi do zagubienia wszelkich wartości.


Skutki uzależnienia od komputera mają charakter:

– fizyczny (ból i zmęczenie oczu, wady postawy, nadwyrężenie mięśni karku i nadgarstka, bóle głowy);
– psychologiczny (zaburzenia koncentracji uwagi, skłonność do fantazjowania i kłamania, wyższy poziom agresji, częsty niepokój i stany lękowe, spadek nastroju, a nawet depresja w sytuacji niemożności korzystania z komputera, zmiana języka – zubożenie, techniczny slang, używanie skrótów);
– moralny (łatwy dostęp do pornografii, informacji o sektach, przemoc słowna, erotyka, zatracenie granicy między dobrem a złem);
– społeczny (zanik więzi emocjonalnych, zaniedbywanie obowiązków szkolnych i domowych, rezygnacja z ruchu i aktywnego wypoczynku na świeżym powietrzu, utrata dotychczasowych zainteresowań);
– intelektualny (utrata zainteresowania nauką przez dzieci, niezdolność do racjonalnej selekcji danych, z jakimi człowiek spotyka się w sieci – tzw. szok informacyjny, spadek koncentracji uwagi, zaburzenia pamięci).

Rady dla rodziców:

– Zabezpiecz komputer
– Bądź świadom zagrożeń
– Ustal z dzieckiem zasady korzystania z sieci adekwatne do jego wieku, takie jak maksymalny czas spędzany w sieci, serwisy i strony internetowe, które może odwiedzać, sposoby reagowania na niebezpieczne sytuacje
– Bądź obok swojego dziecka, kiedy surfuje po Internecie
– Naucz dziecko zasady ograniczonego zaufania do osób i treści, na które trafia w sieci
– Naucz dziecko chronić prywatność
– Nie narażaj dziecka, publikując bezkrytycznie jego zdjęcia w sieci
– Upewnij się, że twoje dziecko korzysta z gier adekwatnych do jego wieku
– Pamiętaj, że Internet ma też dobre strony

Dzieci i młodzież coraz częściej sądzą, że komputer może być panaceum na wszystko, że jest doskonały, niezastąpiony, nieomylny, możliwy do wykorzystania w każdej sytuacji, wszystko mogący. W szczególności, po co samemu pisać wypracowanie z języka polskiego, skoro można podobne znaleźć w Internecie, albo stworzyć je z kilku innych, po co szukać danego obiektu geograficznego na mapie, skoro można zlecić to wyszukiwarce itp. Po pewnym czasie dziecko staje się niezdolne do samodzielnego myślenia, sądząc, że to komputer powinien za nie zrobić. Mózg nie potrafi dokonać racjonalnej selekcji informacji czy danych na te, które mają jakąś wartość i te, które są zbyteczne lub nawet szkodliwe.

W dzisiejszym świecie zagrożeń i ryzyka wzrasta coraz bardziej znaczenie odpowiedzialności. Młody człowiek nauczony odpowiedzialności nie będzie traktował informacji znalezionej w Sieci, jako własnej, ale będzie wiedział, że należy przytoczyć dane źródłowe. Społeczeństwo informacyjne, którym powoli stajemy się, nie może też bezkrytycznie podchodzić do uzyskiwanej informacji. Musimy być również uczuleni na to, że kontrola prawdziwości danych jest niewielka i że prawdopodobieństwo prawdy jest tym większe, im witryna jest bardziej wiarygodna.

Opracowane przez: Marta Cygan, psycholog, zespół Akademii Zdrowego Przedszkolaka


4. Kiedy udać się do terapeuty Integracji Sensorycznej?

Czasem zdrowe dzieci zachowują się trochę dziwnie: nie chcą chodzić po trawie, unikają balonów lub potykają się o własne nogi. Sprawdź, dlaczego tak się zachowują i co ma do tego integracja sensoryczna.
Aby móc odpowiednio funkcjonować musimy postrzegać świat za pomocą 5 zmysłów: wzrok, słuch, dotyk, zapach, smak. Odczuwamy także ruch, własną pozycję w przestrzeni i odbieramy wiele innych wrażeń. Nowe informacje (z otoczenia i z własnego ciała) napływają do nas cały czas, abyśmy mogli rozpoznać nasz mózg musi je zinterpretować i posegregować.

CZYM JEST INTEGRACJA SENSORYCZNA?
Integracja sensoryczna (SI) to proces łączenia informacji płynących do nas z otoczenia i z własnego ciała. Dzięki integracji sensorycznej to, co widzimy, kojarzymy z tym, co słyszymy, czujemy itd. Dzięki temu możemy reagować odpowiednio do sytuacji, planować ruchy i działać.

NA CZYM POLEGA TERAPIA INTEGRACJI SENSORYCZNEJ?
Terapeuta diagnozuje dziecko obserwuje go, rozmawia z rodzicami, przeprowadza testy. Szuka problemu i opracowuje ocene procesów integracji sensorycznej. Następnie dziecko ćwiczy z terapeutą w formie zabawy na sali wyposażonej w różne urządzenia: huśtawki, hamak, materace, piłki, obręcze, skakanki. Podczas terapii w mózgu odbywają się porządki.

OBJAWY ZABURZEŃ INTEGRACJI SENSORYCZNEJ
Możesz podejrzewać nadwrażliwość sensoryczną u swojego dziecka, gdy:

• jest „nietykalskie”, nadwrażliwe;
• niechętnie się ubiera;
• ma problemy z zapinaniem guzików;
• metki ubraniowe są dla niego wyjątkowo dokuczliwe ("drapią");
• nie chce nosić obcisłych rajstop, skarpetek; mówi, że go to boli, swędzi, jest nieprzyjemne;
• nawet łagodny dotyk (głaskanie) sprawia mu ból;
• nie lubi łaskotek;
• unika dotykania wyrazistych faktur materiałów, np. sztruksu wykładziny, włóczki;
• unika wibrujących, drgających zabawek;
• unika karuzeli, huśtawek;
• nie lubi dźwięków (zwłaszcza głośnych);
• nie lubi mycia głowy i czesania włosów;
• nie lubi mycia gąbką;
• nie lubi zimnej pościeli;
• brak mu koordynacji ruchowej – ma problemy z utrzymaniem równowagi, naśladowaniem ruchów, z łapaniem i kopaniem piłki, z robieniem „uników”;
• stroni od zabaw grupowych;
• unika tłumu;
• lubi zabawy, które doskonale zna;
• woli rozrywkę „bierną” : oglądanie telewizji, czytanie książek;
• ma trudności z wymową;
• brak mu wiary w siebie.

Możesz podejrzewać podwrażliwość sensoryczną u swojego dziecka, gdy:
• potrzebuje silnych bodźców (głaskanie, łaskotki bywają dla niego nieodczuwalne);
• jest impulsywne;
• wszystko robi szybko i niedokładnie;
• celowo uderza ciałem o różne przedmioty (poszukuje silnych bodźców);
• słabo reaguje na ból;
• jest w ciągłym ruchu;
• jest niezdarne: często coś rozlewa, upuszcza;
• nie potrafi się skupić, skoncentrować, jest rozproszone;
• rozprasza go np. dużo kolorów na jednej przestrzeni (obrazy), plakaty w pokoju…
• ma problemy z nauką czytania i pisania;
• brak mu dobrej organizacji zabawy (ma problemy z zagospodarowaniem przestrzeni);
• ma słabą koordynację ruchową (ma problemy z utrzymaniem równowagi);
• często ulega wypadkom (potyka się, upada);
brak mu wiary w siebie.

Integracja sensoryczna jest jedną z najnowocześniejszych i skutecznych metod stosowanych w terapii dzieci i młodzieży, u których obserwuje się trudności w zakresie:

• umiejętności ruchowych (słaba koordynacja ruchowa, opóźniony rozwój ruchowy, trudności z utrzymaniem równowagi);
• problemów emocjonalnych (nadmierna wrażliwość, nerwowość, kłopoty z koncentracją uwagi);
• opóźnionego rozwoju mowy;
• opanowywania umiejętności szkolnych (problemy dysleksji, dysgrafii, dysortografii, kłopoty z zapamiętywaniem i motywacją do uczenia się);
• nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD, ADD);
• nadwrażliwości lub zbyt małej wrażliwości na różne bodźce sensoryczne;
• nadwrażliwości na ruch (negatywna reakcja na ruch, niepewność grawitacyjna, choroba lokomocyjna).

Opracowane przez : PUER Zawiercie - Integracja sensoryczna Diagnoza i Terapia

 

5. Praca z dziećmi nadpobudliwymi.

Praca z dzieckiem nadpobudliwym wymaga cierpliwości i systematyczności. Proces pomocowy powinien się rozpocząć już na etapie diagnozy ADHD. Podstawą rozpoznania zespołu hiperkinetycznego są zawsze relacje nauczycieli i rodziców, którzy mają bezpośredni kontakt z dzieckiem. Wszystkie informacje dotyczące zachowań malucha zbiera i podsumowuje pedagog lub psycholog szkolny, a następnie dane trafiają do poradni pedagogiczno-psychologicznej, w której następuje dokładne badanie dziecka pod względem rozwoju poznawczego. Rozpoznanie upośledzenia umysłowego wyklucza diagnozę ADHD. Ostatni etap diagnostyczny to wizyta dziecka u psychiatry dziecięcego lub neurologa. W oparciu o wszystkie fazy diagnozy można dopiero postawić rzetelne rozpoznanie i wykluczyć inne zaburzenia. Jak jednak pomóc dziecku, kiedy usłyszy się słowa: „Maluch ma ADHD”?

1. Przyczyny ADHD

Zanim rodzicowi przyjdzie zastanawiać nad tym, jak pomóc własnemu dziecku cierpiącemu na zespół hiperkinetyczny, na początku zwykle poszukuje informacji o ADHD – jego przyczynach i symptomach. ADHD określa się zamiennie jako nadpobudliwość psychoruchową, zaburzenia hiperkinetyczne lub zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi. Na wzrost częstotliwości ADHD wśród uczniów skarży się coraz więcej nauczycieli i rodziców. Choroba charakteryzuje się wczesnym początkiem – pierwsze objawy pojawiają się zwykle w pierwszych pięciu latach życia malucha. Już w okresie niemowlęcym dziecko zwykle więcej płacze, śpi płytko i niespokojnie, wykonuje gwałtowne ruchy, łatwo wpada w gniew i manifestuje swoje niezadowolenie. Rodzice czują się sfrustrowani i nie wiedzą, jak pomóc swojemu brzdącowi, gdyż pediatra zapewnia, że pod względem somatycznym maluch jest zdrowy.

Objawy ADHD zwykle uwypuklają się w momencie, gdy dziecko rozpoczyna naukę w szkole. Nie może wysiedzieć 45 minut w ławce, kręci się, wierci, przeszkadza na lekcji, nie potrafi skoncentrować się na zadaniu, zapomina odrabiać prace domowe, przez co staje się dzieckiem mało popularnym w klasie, nielubianym przez kolegów i zyskuje etykietę „trudnego ucznia”. Dzieci z ADHD często inicjują kłótnie i bójki, nie potrafią współpracować z rówieśnikami, mają więcej porażek niż sukcesów, przez co spada ich poczucie własnej wartości. Brak zdyscyplinowania niejednokrotnie nie wynika z widzimisię dziecka, ale z jego choroby o nazwie ADHD. W jaki sposób dochodzi do pojawienia się zespołu nadpobudliwości psychoruchowej? Wśród przyczyn ADHD wymienia się między innymi:

1.1. uszkodzenia układu nerwowego dziecka w okresie płodowym:

-    czynniki teratogenne, np. alkohol, narkotyki, leki; - choroby matki w czasie ciąży, np. różyczka, świnka, żółtaczka; -niewłaściwa dieta w czasie ciąży; - konflikt serologiczny; - mutacje genów; - zatrucia ciąży, np. zatrucie alkoholowe, zatrucie papierosowe; - urazy mechaniczne, np. uderzenia w brzuch, upadki;

1.2. uszkodzenia układu nerwowego dziecka w okresie okołoporodowym:

-    urazy mechaniczne, np. poród przed terminem, poród kleszczowy; - niedotlenienie dziecka podczas akcji porodowej – zamartwica;

1.3. uszkodzenia układu nerwowego w ciągu życia dziecka:

-    poważne choroby dziecka, np. zapalenie opon mózgowych; - urazy czaszki w wieku dziecięcym, np. upadki z wysoka, wstrząs mózgu, potrącenie przez samochód;

1.4. czynniki psychospołeczne:

-    niespokojna atmosfera w domu rodzinnym – kłótnie rodziców, awantury, rękoczyny; - wadliwy styl wychowawczy – brak konsekwencji, brak stałych wymagań, obowiązków i praw dziecka, wychowanie rygorystyczne, bezwzględna karność; - ignorowanie potrzeb psychicznych dziecka – głównie potrzeby bezpieczeństwa, akceptacji i miłości; - zbyt szybkie tempo życia – brak czasu dla dziecka, przemęczenie rodziców; - spędzanie wolnego czasu głównie przed telewizorem i komputerem, które propagują agresję i przemoc.

2. Objawy ADHD

Jak zachowuje się dziecko z ADHD? Na zespół hiperkinetyczny składa się syndrom różnorodnych objawów, które nauczyciele i rodzice zwykle podsumowują w słowach „łobuz”, „rozrabiaka”, „nieuk”. Nadpobudliwość manifestuje się w sferze ruchowej, poznawczej i emocjonalnej dziecka.

 

SFERA FUNKCJONOWANIA

OBJAWY ADHD

Sfera ruchowa

duża ruchliwość; machanie rękami i nogami; wyrywanie się do odpowiedzi; kiwanie się na krześle; stukanie palcami          o blat ławki; niezgrabne i nieskoordynowane ruchy; niestaranne pisanie w zeszycie; kreślenie; mazanie po ławkach; zaginanie rogów w zeszytach i książkach; ruchy mimowolne; tiki nerwowe; niepokój psychoruchowy; ruchy przymusowe; obgryzanie ołówka; zajmowanie się rzeczami będącymi w zasięgu ręki; wiercenie się w ławce; wychodzenie z ławki; chodzenie po klasie; jąkanie się; nadmierna i słabo kontrolowana aktywność

Sfera poznawcza

zaburzenia uwagi; trudność w skupieniu się nad zadaniem; łatwe rozpraszanie się; niestaranne wykonywanie zadań; ignorowanie poleceń nauczyciela; nieodrabianie prac domowych; pochopność wnioskowania; pobieżność myślenia; robienie dużo błędów; opuszczanie liter, sylab lub całych wyrazów w zdaniu; wzmożona wyobraźnia; nadmierny odruch orientacyjny; przerzutność uwagi; niekończenie zadania i rozpoczynanie nowego; niezdolność do dłuższej koncentracji na zadaniu, np. wypracowaniu

Sfera emocjonalna

nadmierna reaktywność emocjonalna; nadpobudliwość; impulsywność; wzmożona ekspresja uczuć; drażliwość; irytacja; płaczliwość; złość; agresja słowna i fizyczna; gniew; wrogość; obrażanie się; kłótliwość; napięcie; lęk; niepokój; problemy w relacjach z rówieśnikami i dorosłymi; wahania nastroju; kapryśność; upór; autoagresja; konflikty w domu i w szkole

3. System wsparcia dzieci z ADHD

Praca z dzieckiem nadpobudliwym powinna mieć charakter systemowy, tzn. powinna bazować na współpracy rodziców, nauczycieli i samego dziecka. Chęć pomocy dziecko z ADHD powinna wykazywać szkoła, dom rodzinny i sam nadpobudliwy uczeń. Na system wsparcia dzieci z ADHD na szczeblu szkolnym składają się:

-     Nauczyciele kierujący za pomocą metod behawioralnych zachowaniem dziecka; -pedagog i psycholog szkolny udzielający pomocy nauczycielom i samemu uczniowi, doradzający nauczycielom i pomagający w planowaniu lekcji z dzieckiem z ADHD;

-     Współpraca z rodzicami – edukacja opiekunów na temat nadpobudliwości psychoruchowej, udzielenie wsparcia i wypracowanie strategii radzenia sobie z trudnościami; - dyrekcja i rada pedagogiczna – organizacja prawa szkolnego, zapobieganie destrukcyjnym zachowaniom uczniów, dyżurowanie nauczycieli na przerwach, czuwanie nad bezpieczeństwem dzieci; - poradnie pedagogiczno-psychologiczne i ośrodki kształcenia nauczycieli – poznanie metod pracy z uczniem z ADHD, rozwiązywanie konfliktów.

W profilaktyce i terapii ADHD wykorzystuje się również specjalistyczne metody psychoterapeutyczne i psychokorekcyjne. Psychoterapia może mieć charakter pośredni, czyli oddziaływać na samo dziecko, albo przyjmować postać psychoterapii pośredniej, skoncentrowanej na środowisku dziecka – szkole, rodzinie i rówieśnikach. Psychoterapia nadpobudliwości obejmuje dwa główne obszary – sferę poznawczą i sferę emocjonalną.

Zajęcia służą korekcie wad wymowy, zaburzeń koordynacji wzrokowo-ruchowej, wyeliminowaniu deficytów parcjalnych w zakresie poszczególnych funkcji poznawczych oraz zminimalizowaniu braków w wiadomościach i umiejętnościach szkolnych ucznia. Ponadto, działania terapeutyczne koncentrują się na usunięciu lub złagodzeniu zaburzeń zachowania i trudności w nauce. Psychoterapia powinna być dobrana zawsze do indywidualnych potrzeb, sytuacji i osobowości dziecka nadpobudliwego. Jakie terapie wykorzystuje się w pracy z dzieckiem z ADHD?

-     Terapia „holding” – polega na trzymaniu dziecka w ścisłym kontakcie cielesnym po to, by ograniczyć mu możliwość wyrażania agresji.

-     Terapia rodzinna – poprawia komunikację i relacje na linii rodzice-dziecko.

-     Terapia zachowania – uczy kontroli nad sobą i wytrwałości.

-     Terapia przez ruch – kinezjologia edukacyjna, metoda V. Sherborne.

-     Terapia integracji sensorycznej.

-    Muzykoterapia, arteterapia, techniki relaksacyjne.

-    Farmakoterapia (leki) i terapia homeopatyczna.

3.1. Wskazówki do pracy w domu

Praca z dzieckiem nadpobudliwym zawsze przebiega „tu i teraz”, tzn. że korekta nieprawidłowych zachowań i reakcji ma odbywać się na bieżąco. Naturalnym środowiskiem malucha jest dom, w którym powinien panować spokój i atmosfera akceptacji. Dziecko z ADHD łatwo wytrącić z równowagi i rozproszyć jego uwagę, dlatego w kontakcie z maluchem nie wolno reagować gwałtownie i wybuchowo. Trzeba uzbroić się w cierpliwość i stosować w sposób konsekwentny wcześniej ustalone, jasne, proste zasady. Dziecko musi czuć, że jest kochane, ale że oczekuje się również od niego wypełniania powierzonych mu obowiązków. Wymagania powinny być oczywiście adekwatne do możliwości dziecka.

Rodzice powinni pamiętać o chwaleniu choćby najmniejszych postępów dziecka i docenieniu włożonego trudu. Dzienny rozkład zajęć powinien być uporządkowany, by dziecko nie miało poczucia chaosu. Rodzic musi określić konkretne godziny pobudek, posiłków, możliwości oglądania telewizji, odrabiania lekcji i nauki. Warto ograniczyć maluchowi oglądanie programów, które epatują agresją i przemocą, by nie modelować u niego negatywnych wzorców zachowań.

Dziecko z ADHD powinno mieć swój własny pokój bądź kącik do odrabiania lekcji. Pokój powinien być minimalistyczny, pozbawiony zbędnych dekoracji, które mogą rozproszyć dziecko. Najlepiej, by ściany były pomalowane na biało. W czasie nauki trzeba wyeliminować wszelkie dystraktory, które mogłyby rozpraszać uwagę dziecka – wyłączamy radio, telewizor, komputer, komórkę, chowamy zbędne przybory do plecaka, by na biurku pozostało tylko to, co jest konieczne w danym momencie.

Rodzice powinni być wyrozumiali dla dziecka – jego złość nie wynika ze złej woli, ale z nieumiejętności panowania nad pobudzeniem układu nerwowego. W czasie nauki trzeba planować czas na przerwę, gdyż dziecko szybko się nudzi, a nauka staje się nieefektywna. Przede wszystkim rodzice powinni zainteresować się problemami własnego malucha, poświęcić mu czas i uwagę, a w czasie konfliktów – nie zostawiać w napięciu, ale bezpośrednio po nieporozumieniu wyjaśnić całą sytuację.

Kiedy rodzicom trudno samodzielnie poradzić sobie z nadpobudliwym szkrabem, mogą skorzystać z pomocy psychologa szkolnego, wolontariatów, poradni pedagogiczno-psychologicznych i szkoły oraz różnych fundacji i organizacji świadczących pomoc dla rodziców dzieci z ADHD. Pedagogizacja rodziców jest bardzo ważnym elementem pomocy samemu dziecku. Trzeba pamiętać jednak, by wiedzę na temat zaburzeń hiperkinetycznych przekazywać etapami – nie wszystko na raz.

3.2. Wskazówki do pracy w szkole

Jednym z pomysłów na „pomoc” dziecku z nadpobudliwością psychoruchową jest propozycja nauczania indywidualnego. Nie jest to dobra strategia postępowania, gdyż dziecko traci możliwość interakcji z rówieśnikami i nie uczy się zasad współżycia społecznego. Nauczanie indywidualne stanowi tak naprawdę wygodne rozwiązanie dla nauczyciela, który chce się pozbyć z klasy przeszkadzającego i trudnego ucznia. Nauczanie indywidualne to jednak ostateczność. Dziecko z ADHD powinno być stopniowo włączane w życie zespołu klasowego. O czym powinien pamiętać nauczyciel, pracujący z uczniem nadpobudliwym?

-     Sala lekcyjna powinna być pozbawiona elementów (gazetek ściennych, planszy, eksponatów), które mogłyby rozpraszać uwagę dziecka. Jeśli pomoce naukowe muszą być w sali, niech zostaną umieszczone na końcu, za ławkami.  - Uczeń powinien siedzieć blisko nauczyciela, np. w pierwszej ławce, by w razie niebezpiecznych sytuacji można było szybko zainterweniować.  - Okna w klasie w miarę możliwości powinny być zasłonięte.-  W czasie lekcji trzeba robić przerwy na gimnastykę, by przeciwdziałać monotonii i znudzeniu.  - Na ławce szkolnej powinny znajdować się tylko te przybory, które są niezbędne do nauki – nic poza tym. - Lekcja powinna być podzielona na kilka wyraźnych etapów. Plan lekcji można zapisać na tablicy. - Nauczyciel musi dopilnować, by uczeń zapisał w zaszycie pracę domową przed dzwonkiem na przerwę. - Warto wprowadzić metody nauczania, które ułatwią dziecku przyswajanie wiedzy, np. prezentacje multimedialne, praca w grupach itp. Im ciekawsza lekcja, tym mniej będzie przeszkadzał uczeń. - Polecenia powinny być jasne i konkretne. Nauczyciel powinien unikać stosowania słowa „nie”, gdyż odwołuje się do mechanizmu hamowania aktywności, co u dzieci z ADHD nie działa. Zamiast mówić: „Nie chodź po klasie”, lepiej powiedzieć: „Usiądź na krześle”.  - Nauczyciel powinien skoncentrować się bardziej na wzmocnieniach pozytywnych (nagrodach) niż negatywnych (karach), by zachęcić dziecko do prawidłowego zachowania. - Trzeba stworzyć kontrakt z klasą, czyli określić jasne procedury i zasady, za których nieprzestrzeganie będą groziły konkretne konsekwencje. - Nie wolno agresji karać agresją. - Wzmożoną potrzebę ruchu dziecka można wykorzystać poprzez zaangażowanie ucznia w pozytywnie ukierunkowane czynności, np. prośba o starcie tablicy, przyniesienie kredy lub pomocy naukowych z biblioteki szkolnej.

Praca z dzieckiem nadpobudliwym nie jest łatwa. Wymaga cierpliwości i zaangażowania, a na efekty przychodzi czasem czekać bardzo długo. Nie wolno się jednak poddawać i zniechęcać, bo nawet najmniejszy krok w przód to czasem „krok milowy”.

https://portal.abczdrowie.pl/praca-z-dziecmi-nadpobudliwymi    psycholog Kamila Krocz,  13.08.2021rok

 

 

6. JAK REAGOWAĆ NA TRUDNE ZACHOWANIA DZIECKA 

Zmiana niepożądanych zachowań u dzieci nie jest łatwym zadaniem. Często wymaga systematycznej pracy, dużej konsekwencji oraz odpowiednich wzmocnień, czyli nagród za pozytywne zachowania. Jak tego dokonać?

Aby zmienić niepożądane zachowania u dziecka, należy najpierw dokładnie je przeanalizować, zrozumieć ich przyczynę, podłoże i sens oraz konsekwencje, jakie ponosi dziecko w związku z określonym postępowaniem. Jeśli w wyniku trudnych zachowań dziecko uzyskuje to, czego chce, na przykład uwagę rodzica czy ulubioną zabawkę, zaspokajając tym samym swoje potrzeby, będzie  skłonne do powtarzania ich.

Mając na uwadze fakt, że otoczenie dziecka w dużym stopniu wpływa na jego zachowanie, aby zwiększyć efektywność zmian, nie należy pomijać najbliższego środowiska. Dzięki zmianie otoczenia niepożądane zachowania dziecka zaczną powoli wygaszać się, a prawdopodobieństwo ich ponownego wystąpienia będzie powoli spadać.

Trudne zachowania dziecka

Dzieci w wieku przedszkolnym mogą przejawiać wiele trudnych i niepożądanych zachowań, takich jak wybuchy złości i agresji, wymuszanie płaczem, upieranie się przy swoim za wszelką cenę, potok słów, czyli mówienie bardzo dużo, ogromny lęk i wycofanie oraz wiele innych. Jak zapobiegać im i radzić sobie w przypadku ich wystąpienia? Jak zmienić niepożądane zachowania u przedszkolaka? Poniżej znajdą państwo kilka cennych wskazówek:

Ustalić należy jasne zasady postępowania obowiązujące wszystkich członków rodziny oraz ramy czasowe wykonywania określonych czynności.

Można to zrobić na przykład w formie zrobionej wspólnie z dzieckiem mapy myśli z licznymi obrazkami lub plakatu powieszonego na drzwiach dziecięcego pokoju (w innym widocznym dla dziecka miejscu).

Następnie, gdy chcemy, aby dziecko wykonało określoną czynność, należy odwołać  się do zasad. Jeśli dziecko zezłości się, że musi już wracać z placu zabaw, zachować trzeba spokój. Należy powiedzieć mu, że rozumiemy jego złość, wysłuchać tego, co ma do powiedzenia. Nazwać jego emocje, zapewnić, że rozumiemy, jednak nadeszła już pora na powrót do domu i kąpiel, bo takie są wspólne zasady.

Mówimy też o swoich uczuciach i potrzebach. Dzięki temu dziecko będzie miało świadomość, że jego zachowanie w określony sposób wpływa na nas i nasze uczucia. To wstęp do odpowiedzialności społecznej. W przypadku wystąpienia wybuchu złości, krzyku i płaczu, dajemy dziecku czas na uspokojenie się i zachowanie spokoju. Do zalanego emocjami przedszkolaka i tak nic nie dotrze, więc czas na uspokojenie się, a potem konsekwentne nawiązanie do zasad może być jedynym dobrym rozwiązaniem.

Jeśli w wyniku płaczu dziecka czy rzucania się na podłogę ulegamy mu, maluch uczy się, jak z nami postępować, aby osiągnąć swój cel. W ten sposób dziecko powtarza serię niepożądanych zachowań, ponieważ rodzice, aby mieć spokój, godzą się na jego zachcianki.

Aby zapobiec takim sytuacjom warto jest ustalić wspólnie zasady postępowania i sporządzić wspólną umowę w postaci mapy myśli. Wyjaśnić dziecku, jakich zachowań nie akceptujemy. Bądźmy konsekwentni i nie ulegajmy dziecku w wyniku wybuchów złości i wymuszania płaczem. Gdy dziecko zauważy, że ta metoda zawodzi, stopniowo będzie coraz rzadziej z niej korzystać. Zauważmy to, doceńmy i pochwalmy pociechę, że posłusznie zakończyła zabawę i opuściła plac zabaw. Pozytywne komunikaty są o wiele skuteczniejsze niż krytyka.

Bunt i upór charakterystyczny jest dla dwu i trzylatków, a po tym czasie mija. Nieustanne upieranie się przy swoim może być pomysłem dziecka na zwrócenie na siebie uwagi. Poświęćmy więc przedszkolakowi więcej czasu i uwagi. W sytuacji pojawiającego się oporu poszukajmy jego przyczyny.

Porozmawiajmy o tym z pociechą, dlaczego nie chce czegoś zrobić. Dzięki temu może uda się dociec sedna problemu. Czasami przyczynę oporu da się w bardzo łatwy sposób wyeliminować i poprzez to rozwiązać zaistniały problem. Na spokojnie należy więc  rozmawiać z maluchem i razem znaleźć rozwiązanie.

Gdy dziecko nieustannie mówi, opowiada o zeszłotygodniowej wycieczce w przedszkolu lub o zabawie z tatą czy innymi dziećmi na placu zabaw, może to oznaczać, że potrzebuje uwagi i zainteresowania i próbuje w ten sposób je pozyskać.

Jeśli będziemy udawać, że je słuchamy, prasując lub gotując obiad, ono z pewnością zauważy, że tak naprawdę puszczamy mimo uszu jego słowa. Ustalmy zasady, że na przykład nie można przerywać rozmawiającym rodzicom i pani w przedszkolu, nie mówimy podczas posiłków itp. Gdy dziecko zacznie coś opowiadać, gdy zmywamy naczynia, powiedzmy mu, że to, co mówi jest interesujące, ale teraz jesteśmy zajęci czymś innym i chętnie z nim porozmawiamy później. Zawsze dotrzymujmy umowy i obietnicy.

Gdy rozmawiamy z dzieckiem poświęćmy mu maksymalną ilość uwagi. Patrzmy mu w oczy, słuchajmy go uważnie, skupiajmy się tylko na rozmowie. Odłóżmy inne czynności na bok - tak, aby dziecko czuło się ważne i słuchane. Dzięki temu zaspokoi swoją potrzebę kontaktu z innymi ludźmi.

Gdy dziecko jest lękliwe i wycofane, przeanalizujmy przyczynę takiego stanu rzeczy. Lękliwość może mieć bowiem różne podłoża. Może wynikać ze stawiania dziecku zbyt wysokich oczekiwań, przez co narażamy je na ciągłe porażki lub też być wynikiem częstego wyręczania dziecka w prostych czynnościach albo wysyłania mu komunikatów typu „nie idź tam, bo się uderzysz, nie rób tego, bo nie dasz rady, nie wchodź tak wysoko, bo spadniesz”.

Również dzieci nadmiernie chwalone, gdy zderzą się z rzeczywistością, bo okazuje się, że w przedszkolu nie są najlepsze i wyjątkowe, mogą brak pochwał rozumieć jako dezaprobatę i stracić dotychczasową pewność siebie. Co więcej, zasypywanie pociechy pochwałami zniechęca do kreatywności i uzależnia dziecko od opinii społecznej. Dobrze jest zachęcać lękliwe dzieci do aktywności, które sprawiają im przyjemność. Dzięki temu rozwiną swoje zainteresowania i pobudzą kreatywność.

Rozmawiajmy z dzieckiem o jego obawach, nazywajmy myśli i uczucia, mówiąc „wydaje mi się, że nie chcesz tego zrobić, że boisz się tam wejść”. Pytajmy, dlaczego nie chce wykonać określonej czynności, gdyż sama rozmowa o obiektach wzbudzających nasze obawy osłabia lęk. Zachęcajmy do pokonywania własnych barier, ale nie zmuszajmy na siłę do robienia rzeczy, których dziecko się boi. Przedszkolaki mają prawo bać się nowych sytuacji i miejsc. Zmuszanie ich do robienia czegoś pomimo lęku może spowodować traumy i jeszcze większe wycofanie.

Wpływ zmiany środowiska dziecka na jego zachowanie

Otoczenie dziecka to zarówno fizyczne rzeczy i przedmioty otaczające przedszkolaka, osoby, z którymi ono spędza czas, jak i czas i miejsce wykonywania przez niego określonych aktywności. Te wszystkie czynniki w różny sposób wpływają na zachowanie małego człowieka. Dziecko może bowiem być zmęczone i mieć napady złości gdy nie chce wykonywać określonych czynności, może być rozproszone poprzez różne bodźce i w wyniku tego nie skupiać się na aktualnie wykonywanej czynności lub też wykonywać ją o wiele wolniej, przez co na przykład spóźnia się do przedszkola.

Dziecko może być również na przykład wysokoreaktywne, czyli bardzo wrażliwe na bodźce, co w połączeniu z niską odpornością emocjonalną może przyczyniać się do tego, że nasza pociecha źle toleruje hałas, w wyniku czego staje się agresywna w przedszkolu podczas zabawy w grupie rówieśniczej i szczypie lub wyzywa inne dzieci. Powyżej opisane przykłady obrazują fakt, że otoczenie istotnie wpływa na zachowanie przedszkolaka. 

Aby zmienić niepożądane przejawy zachowań u małego dziecka należy więc dokładnie przyjrzeć się temu, co dzieje się w jego najbliższym środowisku. Dokładna analiza otoczenia może przyczynić się do powstania konstruktywnych wniosków, a następnie interwencji w celu zmiany środowiska, co przyniesie pozytywne efekty w postaci zmiany niechcianych zachowań u małych dzieci.

Opracowała:   Bożena Szpyrka

          

7. Co powinien umieć trzylatek.


Co powinien umieć trzylatek, który lada chwila pójdzie do przedszkola?   Wbrew pozorom to nie jest łatwe pytanie. Dzieci rozwijają się przecież w indywidualnym tempie, każde ma inne predyspozycje i talenty. Mimo wszystko spróbujmy na nie odpowiedzieć – istnieje pewien zespół umiejętności, za pomocą których można ocenić rozwój dziecka.

Trzylatek jest ciekawy świata

·         Wiele rzeczy go interesuje i chętnie o nie pyta („A co to?”, „A po co?”).

·         Ma coraz lepszą pamięć, może się już nauczyć prostej piosenki albo wierszyka (jeśli zechce!).

·         Wie, jakiej jest płci i jak ma na imię.

·         Rozumie, do czego służą przedmioty codziennego użytku.

·         Potrafi rozwiązywać proste problemy, np. wie, że trzeba dosunąć do regału krzesło, by dosięgnąć czegoś, co znajduje się wysoko na półce.

·         Radzi sobie z prostą układanką.

Uwaga: Jeśli dziecko nie zadaje pytań, nie jest zainteresowane otoczeniem, nie układa prostych układanek, spróbuj poświęcać mu więcej czasu. Baw się z nim i rozbudzaj jego ciekawość.

Trzylatek całkiem nieźle mówi

·         Używa kilkuset słów (a rozumie jeszcze więcej) i prawie wszystkich części mowy (czasowników rzeczowników, przymiotników itp.).

·         Buduje zdania, także przeczące.

·         Choć stosuje reguły gramatyczne, wciąż robi błędy. Większość trzylatków mówi np. „siafa”, opuszcza trudne głoski lub zastępuje je innymi („uśtawka”, „jowej”), przestawia sylaby („lejeń”), ale nawet obce osoby mogą wiele zrozumieć z tego, co dziecko mówi.

·         Może się zacinać, zwłaszcza gdy jest przejęte lub się spieszy. Nie zwracaj na to uwagi, nie upominaj. Bo gdy smyk uzna, że ma problem z mówieniem, trudniej mu będzie przekroczyć ten etap.

·         Maluch w tym wieku mówi już o sobie w pierwszej osobie („Chcę iść na dwór”, zamiast „Jaś chce...”).

·         Rozumie polecenia i przynosi właściwą zabawkę, nawet jeśli nie pokażesz jej palcem.

·         Potrafi wskazać wiele części ciała.

·         Jest w stanie śledzić akcję bardziej złożonych bajek.
Uwaga: Jeśli twój trzylatek prawie nie mówi, zabierz go do logopedy. Sprawdzi on, czy nie kryje się za tym jakiś problem. Zbada, czy malec dobrze rozumie, co się do niego mówi, w razie potrzeby poprosi o konsultację psychologa, laryngologa lub foniatrę. Niezależnie od przyczyn kłopotów pomoże malucha „rozgadać”.
Do logopedy trzeba pójść także wtedy, gdy trzylatek mówi tak niewyraźnie, że rozumieją go jedynie najbliżsi.

Trzylatek potrafi się skupić

Większość trzylatków umie się skoncentrować przez kilkanaście minut, jest w stanie wysłuchać czytanej bajki, porysować, zbudować do końca prostą budowlę z klocków. Wiele oczywiście zależy od tego, na ile smyka interesuje dana aktywność.
Uwaga: Jeśli twoje dziecko ma kłopoty z koncentracją (nie kończy nawet prostego rozpoczętego zadania, nie umie skupić się na słuchaniu krótkiej książeczki itp.), zastanów się, z czego to może wynikać. Zdarza się, że przyczyna jest prosta: np. dziecko nie potrafi się skupić, bo… nie ma kiedy się tego nauczyć: wokół niego za dużo się dzieje (dudni telewizor, ktoś wchodzi, wychodzi), wciąż mu ktoś przerywa zabawę. Zawsze chwal za dokończenie zadanianie odwracaj uwagi, gdy się czymś zainteresuje. Czytaj mu książki, puszczaj bajki z płyt – w przeciwieństwie do kreskówek wymagają skupienia.
 

Trzylatek próbuje być samodzielny

·         Całkiem sprawnie posługuje się łyżką i widelcem, choć część obiadu może nadal lądować na ubraniu.

·         Próbuje sam się ubierać, ale nie potrafi jeszcze np. przewracać koszulki z lewej na prawą stronę, zapinać guzików, może mieć kłopoty z włożeniem spodni.

·         Rozbieranie idzie mu całkiem dobrze.
Uwaga: Jeśli dziecko  jest mało samodzielne, pomagaj mu, ale go nie wyręczaj – niech sam ćwiczy. Bądź cierpliwa i nie popędzaj, bo dziecko zniechęci się do samodzielnych prób. Pokaż, jak uniknąć kłopotów („Jeśli postawisz kubeczek tutaj, nie strącisz go łokciem”, „Jeżeli przytrzymasz spodenki w ten sposób, będzie ci łatwiej je włożyć”). Chwal każdy przejaw samodzielności. Ubieraj dziecko tak, by ułatwić samoobsługę (dres zamiast dżinsów, rzepy, a nie sznurowadła).

Trzylatek korzysta z toalety

·         Większość trzylatków nie siusia w pieluszki, choć „wpadki” mogą się jeszcze zdarzać.

·         Niektóre próbują samodzielnie wycierać pupę, spuszczać wodę, myć ręce.

·         Być może nawet dziecko nie siusia już do łóżka w nocy (jednak może to robić aż do piątego roku życia).
Uwaga: Jeśli twoje dziecko nadal siusia w majtki, sprawdź, czy jest zdrowe – brak kontroli nad pęcherzem może być spowodowany jakimś problemem, np. infekcją. Gdy malec zmoczy ubranie, powiedz mu, że to się zdarza. Nie wyśmiewaj go ani nie zawstydzaj, nie rób wymówek i nie krzycz. Ubieraj dziecko w wygodne spodenki dresowe – łatwiej je zdjąć niż dżinsy, ogrodniczki, ciasne rajtuzy.

Trzylatek ma coraz sprawniejsze rączki

·         Ruchy rąk są coraz lepiej skoordynowane.

·         Jedna ręka zaczyna dominować.

·         Dziecko rysuje i maluje, a jego rysunki są coraz mniej przypadkowe, choć na ogół trudno odgadnąć, co przedstawiają.

·         Rysuje zamknięte kółko, próbuje kolorować obrazki, choć robi to niedokładnie.

·         Umie ulepić wałeczek z plasteliny i nawlec duży koralik na sznurówkę.

·         Z zapałem pomaga w ugniataniu ciasta.

·         Próbuje używać nożyczek, choć sprawia mu to sporo trudności.

·         Buduje wieżę z około ośmiu drewnianych klocków.
Uwaga: Jeśli twoje dziecko ma mało sprawne rączki, zachęcaj je do prac plastycznych. Dostarcz mu różnych przyborów plastycznych (kredki, farby, plastelina, koraliki). Pozwól malować palcami na dużych powierzchniach (np. arkuszu szarego papieru). Doceniaj wysiłek malucha i zbieraj jego prace, żeby wiedział, że są dla ciebie ważne.
 

Trzylatek biega, skacze, lubi ruch

·         Trzylatek bez kłopotu biega, omija przeszkody i nie wywraca się z byle powodu.

·         Schodzi ze schodów, stawiając nóżki na przemian.

·         Na spacerach uwielbia urozmaicać sobie marszrutę: chodzi po krawężnikach, podjazdach dla wózków, schodkach.

·         Potrafi kręcić się wokół własnej osi, podskakiwać, kucać, chodzić na palcach, stać na jednej nodze i zeskoczyć ze schodka, nie tracąc równowagi podczas lądowania.

·         Wspina się po drabinkach, zjeżdża ze zjeżdżalni, jeździ na trzykołowym rowerku.

·         Próbuje naśladować czyjeś ruchy.

·         Łapie i rzuca piłkę.


Uwaga: Jeśli twoje dziecko jest mało sprawne fizycznie, postaraj się, by miało jak najwięcej okazji do zabawy na świeżym powietrzu. Pozwól mu korzystać z urządzeń na placu zabaw, nie strasz („Spadniesz, nabijesz sobie guza, złamiesz rękę”), ale czuwaj nad nim. Jeśli jest bardzo niezdarny i masz wrażenie, że pozostaje daleko w tyle za rówieśnikami, wybierzcie się do pediatry.

Trzylatek radzi sobie bez mamy

Trzylatek rozumie, że rozstanie z tobą to nie tragedia, bo za kilka godzin wrócisz. Jeśli zostawiasz go pod opieką babci czy niani, dobrze już to wie. Kłopot może być wtedy, gdy dotąd nie rozstawał się z tobą nawet na chwilę.
Uwaga: Jeśli twoja pociecha bardzo źle znosi rozstania, spróbuj przyzwyczaić ją do nich stopniowo. Najpierw zostawiaj malca z dziadkami czy nianią na dwie godziny, potem na cztery itd. Nie żegnaj go ze łzami w oczach, nie przedłużaj pożegnania w nieskończoność, ale też nie wychodź po kryjomu – bo dziecko straci poczucie bezpieczeństwa. Zawsze mów, gdzie będziesz („Idę do pracy”, „Na zakupy”) i kiedy wrócisz („Zjesz obiadek, pobawisz się i wtedy po ciebie przyjdę”).

Trzylatek interesuje się innymi dziećmi

Niektóre dzieci  są bardzo towarzyskie, a inne mniej. Ale wszystkie trzylatki interesują się rówieśnikami i potrzebują ich. Trzylatek potrafi okazywać współczucie, bawić się z kimś, zawierać znajomości, a nawet się zaprzyjaźniać.
Uwaga: Jeśli malec jest odludkiem, postaraj się, by miał jak najwięcej okazji do przebywania wśród rówieśników. Chce się bawić z dziećmi? Świetnie. Woli obserwować z boku? Też dobrze. Nie przejmuj się wojnami w piaskownicy, ale reaguj, gdy smyk wyrywa zabawki albo ciągnie kogoś za włosy: on dopiero uczy się reguł i ktoś musi mu powiedzieć, że tak się nie robi. Jeżeli dziecko jest wyjątkowo nieśmiałe, nie steruj nim („Podejdź do chłopca i powiedz, jak masz na imię”), lecz daj mu szansę, by włączyło się do zabawy z własnej inicjatywy. Będzie mu łatwiej, jeśli spotka się z jednym rówieśnikiem, a nie całą rozbrykaną grupką.

Dwulatek kontra trzylatek - co się zmieniło

W porównaniu z dwuletnim dzieckiem trzylatek to prawdziwy aniołek.

·         Rzadziej się awanturuje, nie mówi już na wszystko „nie”, jest bardziej zrównoważony, częściej podporządkowuje się poleceniom, chętnie pomaga mamie.

·         Zależy mu, by sprostać oczekiwaniom dorosłych. Można już z nim współpracować i nieźle dogadywać się, rozmawiając i tłumacząc zasady, np. „Ty zrobisz to, a ja tamto” albo „Teraz ja, a potem ty”.

Rozwój trzylatka - tego nie lekceważ

Jeżeli twój trzylatek w jakiejś dziedzinie wyraźnie odstaje od rówieśników (pamiętaj: od WIĘKSZOŚCI z nich, a nie od wyjątkowo utalentowanych jednostek), np. jest o wiele mniej sprawny ruchowo albo dużo gorzej rysuje, spróbuj ustalić przyczyny tej sytuacji. Im wcześniej zaczniecie pracować nad tym, co sprawia dziecku kłopoty, tym większa szansa, że dogoni ono rówieśników. Oczywiście nie każdy brzdąc musi być świetnym rysownikiem albo sportowcem, ale każdy powinien robić postępy i rozwijać się harmonijnie (dlatego nie wolno np. zaniedbywać rozwoju fizycznego na rzecz umysłowego lub odwrotnie).

Autor: Anna Marczewska - Stręk; Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nr 5 we Wrocławiu

 

8. Mowa i głośne czytanie dziecku.

1. Jak czytać dzieciom książki?

       Każdy rodzic może wspomóc rozwój intelektualny swojego dziecka za pomocą odpowiednio dobranych gier i zabaw. Najważniejsze, by to, co czytamy dziecku, było dla niego interesujące. I nie chodzi tu tylko o treść lektury, lecz również o sposób, w jaki czytamy. Nie wolno nam popadać w monotonię i czytać w „szkolny”, nudny sposób. Nie można czytać książki, nie skupiając się na jej treści. Musimy, w granicach możliwości, stać się każdym z bohaterów. Musimy odczuwać ich emocje, znać ich motywacje. Nie potrzeba do tego żadnych zdolności aktorskich. Ważna jest empatia i zaangażowanie czytającego. To one decydują o tym, czy dziecko da się wciągnąć w historię, czy poruszy ona jego wyobraźnię. Dobrze jest gestykulować (jedną ręką) i naśladować mimikę bohaterów, choć nie jest to konieczne.

        Wczuwając się w emocje postaci, należy uważać, by nie popaść w przesadę, zwłaszcza jeśli historia jest straszna, a my czytamy ją małemu lub bardzo wrażliwemu dziecku. Zadaniem rodzica jest dostosowanie natężenia emocji, szczególnie negatywnych, do poziomu tolerancji dziecka. Nie każde dziecko lubi i chce się bać, a rodzic powinien to uszanować. Nie oznacza to rezygnacji ze wszystkich tekstów zawierających elementy grozy – można je złagodzić, nie eksponując zanadto fragmentów strasznych, a uwydatniając pozytywne. Ważne jest przy tym jednak, by forma była odpowiednia do treści. Nie czytamy smutnych fragmentów z uśmiechem ani wesołych zanadto poważnie. Jeżeli lektura ma kształtować emocje dziecka, musimy zadbać o to, by przekaz był spójny i sensowny.

        Nie tylko treść książki, lecz także sposób czytania musi być dostosowany do wieku i możliwości dziecka. Małe dziecko nie potrafi skupić się na dłuższy czas, co nie znaczy, że nie pragnie zapoznać się z dłuższymi bajkami. Często dobrym rozwiązaniem w takich wypadkach jest zwiększenie tempa czytania. Wtedy dziecko się nie nudzi, jest w stanie wysłuchać całej historii. Ćwiczy zarazem koncentrację, dzięki czemu, po jakimś czasie, można wrócić do wolniejszego, bardziej ekspresyjnego czytania.

       Rodzice młodszych dzieci mają niekiedy skłonność do czytania nie tego, co jest napisane, ale tego, co ich zdaniem lepiej odpowiada osobowości lub wiekowi ich dziecka. Nie jest to dobry pomysł. Dziecko, nawet jeśli tego nie widzimy, często podąża za tekstem i dzięki temu uczy się czytać. Jeżeli nie czytasz, lecz wymyślasz własną treść, dziecko może czuć się zbite z tropu i zrezygnuje z tej czynności. Jeżeli uważasz, że treść książki jest nieodpowiednia, lepiej jest zmienić książkę, niż zmieniać jej treść. Jeżeli bardzo lubisz opowiadać i lubi to też twoje dziecko, możesz opowiedzieć historyjki o obrazkach zawartych w książce lub kupić książkę bez tekstu; jest ich wiele na rynku, a niektóre z nich są naprawdę ciekawe.

2. Wskazówka – Ciekawe ilustracje.

       Jeżeli ilustracje są niezwykle interesujące lub bardzo przyciągają uwagę, warto z pewnością poświęcić im czas. Młodszemu dziecku można opowiedzieć przedstawioną w książce historię wyłącznie na podstawie rysunków. Może da się o nich wymyślić własną, alternatywną historię? Może dziecko samo będzie chciało nam coś opowiedzieć? „Czytanie” samych obrazków może być dla wszystkich świetną zabawą.

      Podczas czytania książki dziecku nie staraj się za wszelką cenę czytać tak samo za każdym razem. Nie powinieneś także naśladować aktorów czy lektorów. Dzieci łatwo wyczuwają fałsz i udawanie. Nawet jeśli bardzo lubią wersję aktorską, nie ma powodów, by miały mniej lubić wykonanie mamy czy taty. Czytanie książki za każdym razem w sposób nieco zmieniony wzbogaca rozumienie jej treści, ukazuje niezauważane dotąd fragmenty, nieuwydatnione dotychczas emocje, pozwala niekiedy na dostrzeżenie jakiejś postaci czy jej zachowania w nowym świetle.

      Ważne jest, by czytać dziecku regularnie, choć nawet jeden wieczór z książką jest dla dziecka nie lada atrakcją i przyjemnością. Jednak aby wykształcić w nim miłość do książek i nawyk czytania, potrzeba codziennego obcowania z literaturą. Aby zachować regularność, dobrze jest wyznaczyć stałą, niezmienną porę, w której zawsze, każdego dnia, ty i dziecko zasiadać będziecie do wspólnej lektury. Nie musi to być czas przed snem, chociaż książka idealnie wycisza i uspakaja. Regularne czytanie wprowadza element porządku w życie dziecka, a jednocześnie sprawia, że rodzic każdego dnia spędza ze swym dzieckiem czas, który zarezerwowany jest wyłącznie dla niego.

       Czas, który poświęcasz na czytanie dziecku, powinien być dostosowany do możliwości obu stron – zarówno dziecka, jak i twoich, ale nie powinien być krótszy niż 20 minut każdego dnia. Można go niemal dowolnie wydłużać, pod dwoma warunkami. Czas spędzony na słuchaniu czytania nie może być tak długi, by zaburzał rozwój fizyczny dziecka. Nie może zatem odbywać się kosztem ani ćwiczeń fizycznych, ani – co niezwykle istotne – kosztem zwyczajnej zabawy, która jest ogromnie ważna dla prawidłowego rozwoju emocjonalnego i intelektualnego dziecka. Pamiętaj, że gdy czytasz dziecku, ono nie musi siedzieć obok i śledzić tekstu. Dziecku możesz czytać, gdy się bawi, układa klocki, biega czy się kąpie. To, że po nim tego nie widać, nie oznacza, że cię nie słucha. Możesz zatem czytać mu nawet przez dwie czy trzy godziny, ale wtedy czytanie powinno towarzyszyć innym zajęciom. Czytania, poza skrajnymi przypadkami, nie da się przedawkować, o ile jesteśmy czuli na potrzeby dziecka i do niczego go nie przymuszamy.

3. Dlaczego to dorosły (a nie dziecko) powinien czytać na głos?

       Dzieci w ogóle nie powinny czytać książek na głos, chyba że same czują taką potrzebę. Dopóki dziecko nie osiągnie perfekcji w cichym czytaniu, głośne czytanie jest dla niego ogromnym stresem. Zdaje sobie ono sprawę, że sposób, w jaki to robi, podlega ocenie, a zatem nie jest to dla niego przyjemność, tylko przykra konieczność. Jeżeli dziecko, które nie czyta dobrze, zmuszane jest do głośnego czytania, to jest na najlepszej drodze, by czytanie znienawidzić. Zupełnie odwrotnie jest, gdy słucha czytania rodzica, który w ten sposób pragnie spędzić z nim czas. Przyjemność obcowania z literaturą łączy się z dodatkową przyjemnością, jaką jest spędzanie czasu z rodzicem, który poświęca mu 100 procent uwagi.

       Zmuszanie dziecka do głośnego czytania nie tylko generuje niepotrzebny stres, lecz także ma inne negatywne konsekwencje. Po pierwsze, dziecko skupia się na płynnym łączeniu liter w wyrazy i wyrazów w zdania, nie jest więc w stanie skoncentrować się na treści czytanego tekstu. To wykształca w nim nawyk czytania bez zrozumienia, który doprowadzić może do wtórnego analfabetyzmu.

      Czytając głośno, dziecko uczy się czytania powolnego, gdyż wykształca w sobie „wewnętrznego lektora”, czyli osobę, która głośno czyta tekst w głowie. Ludzie bez takiego nawyku mogą czytać nawet 1000 słów na minutę, podczas gdy czytanie z lektorem ogranicza tempo do ok. 250 słów na minutę. Powolne czytanie przyczynia się do obniżenia koncentracji, a co za tym idzie, do spadku zrozumienia czytanego tekstu.

      Należy zatem nakłaniać dzieci do czytania po cichu, dla siebie, dla przyjemności, a nie do głośnego czytania na pokaz, gdyż to ostatnie jest przyjemnością (choć często wątpliwą) jedynie dla słuchacza. Dla dziecka jest to męczarnia, która nie tylko zraża je do książek, lecz także sprawia, że będzie ono w przyszłości czytało w sposób mało efektywny.                      

 

9. JAK MĄDRZE CHWALIĆ  DZIECKO ?

 

         Proste słowa: kocham cię, wierzę w ciebie, jesteś świetna, dasz radę, mają niezwykłą moc. Dzięki nim dziecko staje się odważne i pewne siebie.  Słowa akceptacji, pochwały, wsparcia to najlepsze, co możesz dać swojemu dziecku. Niezależnie od wieku potrzebuje ono zainteresowania rodziców. Chce wiedzieć i czuć, że jest ważne, kochane i szczęśliwe.  Pamięć dziecka jest bardzo chłonna. Często powtarzane słowa zapisują się w niej niczym na twardym dysku. Jednak nie da się ich wymazać tak szybko jak z komputera. Powodują, że dziecko myśli tak o sobie, jak o nim mówi mama, tata. Bo rodzice są niepodważalnym autorytetem. Jeżeli dziecko często słyszy, że jest niezdarne, leniwe, niegrzeczne, a koledzy są od niego lepsi, zaczyna wierzyć, że właśnie tak jest.

 A gdy słyszy o swoich mocnych stronach - że dobrze sobie radzi w danej dziedzinie, wtedy tworzy pozytywny obraz samego siebie.

Mądre pochwały wzmacniają. Dzięki pochwale dziecko dowiaduje się, że robi coś dobrze,

 i następnym razem stara się być jeszcze lepsze. 

Jak chwalić dziecko?

Doceniaj to, co dobre

 Zawsze okazuj radość i dumę, gdy twoje dziecko zrobi coś wyjątkowego.

Mów o konkretach 

Koniecznie opisuj sytuację, która wprawiła cię w zachwyt. Np.  powiedz: „Ubrania schowane w szafie, książki z dywanu przeniesione na półkę, okruszki zniknęły z biurka. Pięknie posprzątałeś, kochanie!”. Taki z pozoru banalny opis połączony z twoim zachwytem jest dla dziecka wskazówką, czego się po nim spodziewasz. 

Dostrzeż nawet małe osiągnięcia 

Chwal za najdrobniejsze sukcesy, które prowadzą do celu. Liczy się wytrwałość. Dziecku łatwiej będzie konsekwentnie dążyć do celu, gdy mama będzie go dopingować.

Szukaj okazji do zachwytów 

Kieruj pod adresem dziecka miłe słowa także w zwykłych, codziennych sytuacjach. Nie czekaj, aż zrobi coś wyjątkowego. Gdy spokojnie się bawi, podejdź do niego, mówiąc „Cieszę się, że tak spokojnie się bawisz. Miałam w pracy trudny dzień i potrzebuję odpocząć”.

Chwal szczerze 

Podkreślaj autentyczne zalety dziecka. Wyróżniaj zachowania, z których naprawdę jesteś dumna. Dzieci łatwo wyczuwają fałsz.

 Uwaga na pułapki!

- Same ogólniki. Słowa „brawo”, „świetnie”, „pięknie” są niewystarczającą informacją dla dziecka. Lepiej opisać, co dokładnie jest powodem naszego zachwytu. Dziecko, słysząc od ciebie wciąż te same słowa, pomyśli, że po prostu je zbywasz. 

- Małe słowo „ale”... przekreśla wszystko! Pochwała: „Ładnie posprzątałeś pokój, ale skarpetki nadal leżą na podłodze”, to marne wyróżnienie. 

- Porównania: Zdania typu: „Napisałeś sprawdzian lepiej niż kolega” wprowadza niepotrzebny element rywalizacji. Cała uwaga powinna być skierowana na osobę wyróżnianą. 

- Przypominanie niepowodzeń: Unikaj zdań: „Jak chcesz to potrafisz”, „Wreszcie ci się udało”,

„W końcu nauczyłaś się jeździć na rowerze”. Liczy się to, co tu i teraz.

 

Gdy dziecko coś przeskrobie

Mów dziecku, że je kochasz jak najczęściej. Nie tylko, gdy jest grzeczne, spełniło twoje oczekiwania, ale przede wszystkim, kiedy coś przeskrobie. Bo wtedy wie, że cię zawiodło i bardzo potrzebuje zapewnień o miłości. Warto w takich sytuacjach powiedzieć: "jest mi bardzo przykro, smutno, gdy widzę, jak się zachowujesz, ale bardzo cię kocham; jesteś moim kochanym synkiem i to nigdy się nie zmieni...". 

Wsparcie i zachęta silnie motywują

Dziecko wiele rzeczy robi po raz pierwszy. Naturalne jest, że czasem czuje się niepewne, bezradne, boi się. Dziecko chce wiedzieć, że rodzice mu kibicują, bardzo potrzebuje wsparcia i dobrych słów, okazania zrozumienia, bez oceniania lub ośmieszania.

Wzmacniające komunikaty

Warto rozmawiać z dzieckiem, z uwagą wysłuchać jego niepokojów, wahań i dać mu wsparcie. Niezwykle motywująco działają słowa: "dasz radę", "na pewno potrafisz", "ufam, że ci się uda", "wierzę w ciebie". Te zwroty dodają odwagi, zachęcają, budują wiarę we własne siły. Zaprocentują także w przyszłości. .

Jeśli dziecku się nie uda  - trzeba dostrzec wysiłek

Nie powinniśmy skupiać się na jego klęsce - nie należy oceniać, krytykować, udzielać dobrych rad.  Warto powiedzieć: "Przykro mi, że tym razem ci nie wyszło. Ale podoba mi się, jak bardzo się starałeś".

Warto wyróżnić sukces

Trzeba unikać sformułowań typu: "jak chcesz to potrafisz", czy "wreszcie", "w końcu". Takie komunikaty nie wzmacniają, ale wręcz mogą obniżyć poczucie wartości dziecka. Sukces warto wyróżnić pozytywnym komunikatem, np. "Udało ci się, jestem z ciebie dumna!". Całuj dziecko jak najczęściej i przytulaj, ale nie zapominaj dodać: "Kocham cię". Słowa mają wielką moc, pozostawiają w dziecku ślad.

Patrz tak, żeby widzieć

Kiedy rozradowane dziecko przybiega pochwalić się swoim sukcesem, odłóż na chwilę swoje zajęcia  i poświęć dziecku trochę czasu.

Dostrzegaj konkrety

  Wielką pochwałą jest podkreślanie nowych umiejętności, których pojawienie się zbyt często przyjmujemy jak coś oczywistego. Doceń to, że od kilku dni dziecko pamięta o myciu zębów. Nie czekaj, aż dziecko przyjdzie samo po pochwałę.

Niczego nie wmawiaj

 Nie chwal dziecka  w nadziei, że w ten sposób zachęcisz go do czegokolwiek. Jeśli sto razy mówiło ci, że nie cierpi np. muzyki, nie mów: „Jak pięknie grasz na flecie.”

Błędy – ludzka rzecz

 Naucz dzieci, że popełnianie błędów to rzecz ludzka. Wspieraj i pozwalaj wypłakać rozczarowanie.

Pozwól dziecku na błędy. Dziecko ma prawo do niepowodzenia. Nadmierne chwalenie, codzienne, kilkakrotne zachwycanie się jego talentami, sukcesami, przesadny entuzjazm, przyniesie efekt odwrotny do zamierzonego. Dziecko może czuć dużą presję, myśleć, że nie ma prawa do błędu, bać się porażki. Może, więc zacząć dążyć do perfekcji lub wycofywać się z różnych zadań, co w obu przypadkach powoduje frustrację.

 Na pochwałę zasługują poszczególne działania czy zachowania dziecka. Podobnie jak w przypadku krytyki, należy wystrzegać się sformułowań etykietujących. Więcej w proces wychowania wniesie komunikat typu „świetnie sobie poradziłeś z tym zadaniem” niż „jesteś wspaniały”.  Chwalcie konkretnie, precyzyjnie, szczerze.

Pochwała nie powinna być odraczana. Zwłaszcza u małych dzieci jest istotne by wzmocnienie nastąpiło bezpośrednio po odniesieniu sukcesu. Jak i w wielu innych przypadkach, ważna jest też zasada konsekwencji, – jeśli raz pochwaliliśmy dziecko za jakieś osiągnięcie, nie możemy innym razem za to samo go zganić.   

Podsumowując:   

- pochwały muszą być skierowane na konkretne zachowania, nie stosuj pochwał ogólnych,  nagradzaj dziecko za dobre zachowanie,  chwal każdy mały kroczek dziecka ku pożądanemu zachowaniu,  próbuj „wyłapać" dobre zachowanie u dziecka i chwal je,  pochwal dziecko kiedy zaprzestało negatywnego zachowania.

Chwaląc, pamiętaj;

- opisz, co widzisz ("Widzę misie poukładane na półce i klocki w pudełkach"),  opisz, co czujesz ("Przyjemnie jest wejść do Twojego pokoju i zobaczyć porządek"),  podsumuj godne pochwały zachowanie dziecka ("Cieszę się, że potrafisz sam uporządkować swoje zabawki"). 

Pułapki pochwały

 Gdy oceniamy zachowanie lub twórczość dziecka mówiąc: ładnie, ślicznie, pięknie - dziecko nie wie, co tak naprawdę nam się podoba. Ważne, żeby nasza pochwała była opisowa i szczegółowa, a nie ogólna. Dzięki temu dziecko zobaczy, że jesteśmy naprawdę nim zainteresowani.  Unikaj takiej pochwały, w której ukryte jest przypomnienie wcześniejszego niepowodzenia dziecka ("No widzisz - jak chcesz, to potrafisz").  "ALE" rujnuje naszą pochwałę ("Cieszę się, że posprzątałeś swój pokój, ale szkoda, że ubrania nadal leżą na krześle").  Lepiej unikać komunikatów: "Jestem z Ciebie taka dumna", powiedzmy raczej: "Możesz być z siebie dumny" - dziecko wtedy nabiera pewności siebie.

 

         Pochwała kształtuje wiarę we własne możliwości. Jest lepszą nagrodą niż najsłodszy cukierek.  Dobre pochwały na pewno wymagają treningu i pewnej samokontroli.  Warto jednak poświęcić trochę czasu na „ćwiczenia”, bo wysiłek wart jest efektów.

Opracowała: Anna Miazga

 

                                                                                                     10. Mamo, tato - chcę zwierzątko !!!

Badania dowodzą, że posiadanie zwierzęcia obniża poziom stresu i poprawia nastrój. Rodziców zniechęca jednak fakt, że zwierzę to nie tylko przyjemność, ale także obowiązek. A może jednak plusy przewyższają minusy? Przekonaj się w jaki sposób zwierzaki wpływają na nasze samopoczucie.

Nieskomplikowana miłość  
Zwierzak nie obraża się o byle co, nie złości bez powodu i nie ma „humorków”, które mogą popsuć twój nastrój. Zwierzę uwielbia cię niezależnie od tego jak wyglądasz i czym się zajmujesz.

Aktywność
Jak często wracasz po pracy i nic ci się nie chce? Zwierzak potrzebuje ruchu i wyjścia na świeże powietrze. Tobie z pewnością też się przyda. Pupil będzie mobilizował cię do regularnych spacerów i domowych zabaw.

Rutyna
Dobrze zaplanowany dzień ułatwia panowanie nad emocjami i nastrojem. A posiadanie zwierzaka wymaga rytuałów: stałe pory karmienia, spacery, które trzeba umiejętnie wpleść w inne obowiązki.

Towarzystwo
Nie masz się komu wyżalić, a przemęczenie sprawia, że nie chce ci się nigdzie wychodzić i z kimkolwiek rozmawiać. Opieka nad pupilem sprzyja natomiast nawiązywaniu kontaktów towarzyskich. Poza tym posiadając zwierzaka nigdy nie będziesz sam.

Dotyk
Dotyk poprawia samopoczucie, a działanie takie ma fizyczny kontakt z inną osobą, ale i zwierzęcia. Dopominający się o pieszczoty pies lub kot to doskonała okazja do fizycznego kontaktu z innym stworzeniem, odreagowania stresu i uspokojenia nerwów. Głaskanie domowego pupila to także sposób na spowolnienie pracy serca.

Zdrowie
Posiadacze psów i kotów mają niższe ciśnienie krwi i poziom hormonów stresu w porównaniu do osób nie posiadających zwierzęcia. Kontakt z pupilem stymuluje wytwarzanie substancji poprawiających nastrój, poprawia jakość snu i odporność.

To co dałeś się przekonać?

Warto odwiedzić J Schronisko dla zwierząt w Myszkowie lub w Zawierciu.

 

11. Znaczenie wychowania dzieci w wieku przedszkolnym do wartości.

Niezależnie od epoki w jakiej żyjemy, wszystkim rodzicom i wychowawcom zależy na tym, aby dzieci wyrosły na mądre, dobre i szczęśliwe osoby.

We współczesnym świecie, gdzie praca zawodowa, ogrom obowiązków i tempo życia rodziców wpływa na to, iż mają oni coraz mniej czasu dla dzieci, a tym samym i mniej czasu na okazywanie miłości, ważne jest odpowiedzialne i mądre wychowanie. Nie sposób mówić o procesie wychowania bez udziału wartości. Są one bardzo ważnym elementem budującym sytuację wychowawczą oraz dokonujący się na jej podłożu proces wychowania.

Proces rozróżniania wartości, tego co dobre, a co złe jest bardzo długi, ponieważ obejmuje lata od wczesnego dzieciństwa aż po osiągnięcie dorosłości. To w jaki sposób on przebiegnie, zależy w dużej mierze od rodziców, to oni maja istotny wpływ na to, jakie wartości w życiu ich dziecka będą priorytetowe.

Małe dzieci nie mają jeszcze ukształtowanego systemu wartości. W zachowaniach, które mogą budzić dezaprobatę rodziców ( zabranie zabawki), kierują się nie wartościami, lecz jedynie chęcią poznania otaczającej rzeczywistości. W miarę upływu czasu dzieci w swoim zachowaniu i postępowaniu uczą się uwzględniać, nie tylko własne interesy, ale także potrzeby innych osób.

Nieodzownym elementem do prawidłowego funkcjonowania naszych dzieci w społeczeństwie, do kształtowania szacunku dla samego siebie jest przekazywanie takich wartości jak: wolność, bezpieczeństwo, męstwo, sprawiedliwość, równość, umiarkowanie, tolerancja, zaufanie, poszanowanie drugiego człowieka. Najskuteczniejszym sposobem przekazywania dzieciom wartości jest własny przykładDziecko uczy się przede wszystkim przez naśladowanie. Obserwuje postępowanie mamy i taty, słucha co mówią i patrzy jak reagują w określonych sytuacjach.

W wielu rodzinach znikają z procesu wychowania zwroty grzecznościowe, zasady moralne, normy społeczne. Brakuje nauczania do wartości, konsekwencji w egzekwowaniu norm społecznych i zasad postępowania, co stanowi przyczynę agresji i problemów w zachowaniu naszych dzieci.

Musimy pamiętać, że wartości przede wszystkim wynosimy z domu rodzinnego, a przedszkole jedynie, powinno wspierać i umacniać rodziców w przekazywaniu dzieciom odpowiednich wartości. Dlatego to właśnie rodzice muszą głęboko zastanowić się co jest dla nich ważne i zdecydować, które z wartości chcą przekazać swoim dzieciom, bo to one w przyszłości pomogą im pokonać trudności i dokonać dobrych, wartościowych i odpowiedzialnych wyborów.

Opracowała: A. Będkowska

 

12.  Jak wspierać samodzielność u przedszkolaka?

 
W przedszkolu dziecko zdobywa umiejętności, których nie opanuje przebywając tylko wśród dorosłych. Przedszkole to miejsce, gdzie dziecko często po raz pierwszy zostaje poza domem bez rodziców. Hasła typu - „Zostaw, bo wylejesz”, „nie dotykaj, bo stłuczesz”, „daj, ja to zrobię lepiej/szybciej/dokładniej” – stale słyszą dzieci. 
Czy ciągle pomagając dzieciom lub wyręczając dzieci w różnych sprawach, spowodujemy, że staną się samodzielne? Niestety nie! Kierując do dzieci wyżej przytoczone albo podobne komunikaty, nie pozwalamy im się uczyć, a usłyszane przez nie słowa blokują ich działanie i zaniżają wiarę w siebie.

Samodzielność jest potrzebą rozwojową każdego dziecka. Próbując poprzez doświadczenie stopniowo uczy się umiejętności potrzebnych do życia, rozwija swoje zdolności, uczy się własnej osobowości i kształtuje swoją tożsamość. W pierwszym roku życia możemy zaobserwować, jak mała osoba stara się usamodzielnić, próbując przezwyciężyć pierwsze trudności związane z nauką chodzenia. Później potrzeba samodzielnego działania jest silniejsza – w tzw. buncie dwulatka, który wyraźnie stwierdza „Ja Sam/sam”, choć jego chęć do działania nie zawsze wystarcza, by poradzić sobie z taką możliwością. To tutaj środowisko odgrywa niezwykle ważną rolę, może rozwijać lub ograniczać samodzielność dziecka, a nawet ją hamować.

Dlaczego często nie pozwalamy dzieciom na samodzielność?  Powodów, dla których rodzice hamują u dziecka naturalną potrzebę rozwoju i bycia samowystarczalnym, jest wiele, np.:
• strach, że zrobi sobie krzywdę (lub coś zepsuje),
• pewność, że zrobimy coś szybciej i lepiej (szczególnie, gdy nam się śpieszy, a tak jest prawie zawsze),
• przekonanie, że jest jeszcze małe i nie musi nic robić („jeszcze się w życiu napracuje”),
• obawa, że jak mu się nie uda, to będzie mu smutno z tego powodu, będzie płakało (a jako rodzice „mamy za zadanie oszczędzić dzieciom przeżywania porażek”).

Nadmiernie zaniepokojeni dorośli chcą chronić swoje dzieci przed wszystkimi trudnymi sytuacjami i negatywnymi emocjami. Dlatego dzieci w wieku przedszkolnym są oszczędzone. Jednym z nich są czynności samopomocowe (zawiązywanie własnej koszuli, poprawianie czapki, zakładanie butów itp.), a drugim znajdowanie rozwiązań własnych problemów. Na przykład zachowanie polegające na dzwonieniu do rodzica przyjaciela w celu wyjaśnienia konfliktu rówieśniczego jest również szkodliwe dla rozwoju dziecka i utrudnia jego rozwój.

Zgoda na samodzielność.

Kiedy myślimy o niezależności, najczęściej chodzi nam o tak zwaną „niezależność wymuszoną”, samopomoc, sprzątanie, zgodnie z instrukcją dorosłego. Oczywiście to też jest ważne. Jednak z perspektywy małego dziecka niezależność polega głównie na nauce nowych umiejętności. Jeśli nauczy się sprzątać, pamięta, gdzie są zabawki, a nie zawsze spieszy mu się z czyszczeniem, bo już może. Aktywność niezbyt mu się podobała, więc szukał innych nowych doświadczeń. To długi proces, aby zrozumieć, że każdy ma obowiązki, że nie zawsze są lubiane, ale trzeba je wykonać. Wypełnianie codziennych obowiązków to kwestia dyscypliny, najpierw dyscypliny zewnętrznej, potem internalizacji siebie, czyli stania się rutynowym zachowaniem. W domu więc dzieci często unikają tych obowiązków, ale w przedszkolu, u cioci czy na wycieczce chwalą się niezależnością w tym zakresie. Nowe miejsce, inne otoczenie skłaniają do działania.

Wspieranie w rozwoju samodzielności od najmłodszych lat.

Wszystko, co przedszkolak wykona własnymi rękami, do czego dojdzie własną myślą, co przeżyje – buduje jego umiejętności, wiedzę o sobie i innych oraz o świecie. Dziecko, poznając efekty własnej działalności, jest konfrontowane ze swoimi możliwościami. Czerpie również ze swojego działania satysfakcję i buduje poczucie sprawności.

Pozwól dziecku samodzielnie znaleźć rozwiązania problemów. Możemy dać mu grę o nazwie „co by było, gdybyś to zrobił”. Można to zrobić w domu i przedszkolu/szkole. Rodzice lub wychowawcy będą zadawać dzieciom pytania związane z codziennym życiem w zależności od ich poziomu i wieku. Pytanie zaczynamy od słów: „Co byś zrobił, gdyby…” Dziecko ma możliwość zastanowienia się, jak dobrze udało się zrealizować pomysł. Możemy zadawać pytania typu “Co byś zrobił, gdyby ktoś zabrał twoją zabawkę”, “…gdybyś nie mógł wykonać zadania”, “Jeśli się skaleczyłeś” itp. W starszych grupach możemy kolejno pytać dzieci o sugestie i wybierać te, które ich zdaniem są najciekawsze. Ma to na celu pokazanie dzieciom, że znalezienie rozwiązań sytuacji problemowych jest ważne i że każde rozwiązanie może być dobre. Ważne jest, aby nie mówić „nie wiem”, „nie umiem”, „Ty zrób to” itp. Pozwól dzieciom samodzielnie decydować o proponowanych przez siebie rozwiązaniach. Niech mają poczucie, że o czymś same decydują. To umiejętność, która przydaje się przez całe życie.

Troska o bezpieczeństwo jest konieczna, ale w dobry sposób. Prawdziwą pomocą dorastającego dziecka musi być budowanie poczucia własnej wartości poprzez sukces w niezależnym działaniu. Nauka samodzielności jest jak jazda na rowerze – gdy nadejdzie stosowny czas, należy puścić kijek.

Opracowała : Sylwia Zawisza

 

                                                                                               13. Arteterapia w przedszkolu.


   Arteterapia to wykorzystanie twórczości w celach leczniczych. Pojęcie arteterapia oznacza terapię poprzez sztukę. Arteterapia to działanie na rzecz zachowania zdrowia psychicznego, które wykorzystuje proces tworzenia sztuki w celu poprawy i fizycznego, psychicznego i emocjonalnego zdrowia jednostek w każdym wieku. Opiera się na przekonaniu, że proces twórczy, pozwalający na artystyczną ekspresję pomaga ludziom rozwiązywać konflikty, problemy, redukuje stres, zwiększa poczucie własnej wartości i samoświadomości. Arteterapia pomaga zapobiegać pogłębianiu się stanów chorobowych, wpływa na rozwój zdolności, które mają urzeczywistnić pragnienia i zamierzenia dziecka. Pomaga również uzewnętrznić emocje, pragnienia, myśli, spojrzeć na nie z bliska oraz pomóc w dostrzeżeniu ich
przez innych . Wydobywa z dzieci siłę oraz energię, które wspierają je we własnym rozwoju.

Arteterapia pozwala kształtować inteligencję emocjonalną, takie umiejętności jak: rozpoznawanie własnych emocji oraz wyrażanie ich w sposób akceptowany przez innych. Jest formą komunikacji. Może pomóc dostrzec, że spontaniczne i autentyczne wyrażenie siebie jest naprawdę możliwe, możliwa jest także nasza przemiana.
W wypadku dzieci w wieku wczesnoszkolnym profilaktyka polega z jednej strony - na kształtowaniu dojrzałości do nabywania umiejętności czytania i pisania, a z drugiej - na eliminowaniu ze środowiska rodzinnego i szkolnego tych negatywnych czynników, które utrudniają dziecku naukę. Oddziaływania 
naprawcze - korekcyjne i reedukacyjne - polegają na usprawnianiu zaburzonych funkcji psychicznych "zaangażowanych" w proces uczenia się. Natomiast oddziaływania na osobowość dziecka obejmują budzenie motywacji do nauki i wiary we własne możliwości, eliminowania lęku przed niepowodzeniem, budzenie pozytywnej samooceny i samoakceptacji. W tak szeroko ujmowanej koncepcji terapii pedagogicznej możliwe jest stosowanie nowych metod, dotychczas niewykorzystanych.

Zadania:    Arteterapia spełnia następujące funkcje:

dydaktyczną – poprzez wzbogacenie osobowości człowieka i jego życia emocjonalnego,

hedonistyczną – wzbudzając poczucie piękna, co za tym idzie rozkoszy i przyjemności,

komunikacyjną – integrując jednostkę z otoczeniem,

ludyczną – dając poczucie radości, zabawy, umożliwiając ekspresję i twórczą rozrywkę,

profilaktyczną – zapobiegając powstawaniu depresji, nerwicy, łagodząc ból i cierpienie,

terapeutyczną – poprawiając stan zdrowia fizycznego i psychicznego.


Rodzaje arteterapii :

• Biblioterapia ( jest działaniem terapeutycznym opierającym się o zastosowanie materiałów czytelniczych, rozumianych jako środek wspierający proces terapeutyczny, jest rodzajem psychicznego wsparcia, pomocy w rozwiązywaniu osobistych problemów danej osoby przez ukierunkowane czytanie).
• Choreoterapia (leczenie tańcem ; choreios – taneczny, choros-taniec, terapia-leczenie; Ruch jest tu procesem, który ma na celu doprowadzić do jedności fizycznej i psychicznej człowieka).
Chromoterapia – terapia kolorami, może polegać na: bezpośrednim naświetlaniu poprzez ekran w odpowiednim kolorze;
przebywaniu w otoczeniu danych kolorów;   piciu nasłonecznionej wody i jedzeniu wybranych produktów; wdychaniu promieni słonecznych przez kolorową tkaninę; kąpielach w kolorowej wodzie;  piciu napromieniowanej danym kolorem wody - w tym celu szklankę z zimną wodą należy trzymać lewą ręką, a prawą skierowaną palcami w dół trzymać nad szklanką, następnie skoncentrować się nad danym kolorem, a po pięciu minutach wypić wodę małymi łyczkami).
• Dramatoterapia- terapia poprzez przygotowanie i uczestniczenie w spektaklach teatralnych.
• Estetoterapia- terapia poprzez doznania estetyczne, kontakt z pięknym otoczeniem, dziełami sztuki itp.

• Ergonoterapia- wyspecjalizowana forma rehabilitacji organizowana w postaci zajęć w pracowniach tkackich, ceramicznych, rzeźbiarskich, metaloplastyki.
• Ludoterapia- terapia za pomocą gier i zabaw.
• Muzykoterapia- terapia za pomocą muzyki.

Efekty i korzyści płynące z arteterapii:

W wyniku procesu twórczego u osoby tworzącej:
• zostają uwolnione i odreagowane nagromadzone emocje
• zmniejsza się poziom napięcia
• zostaje uaktywniona sfera komunikacji niewerbalnej

• wzmacnia się poczucie sprawstwa i bezpieczeństwa
• zwiększa się poziom samowiedzy i akceptacji siebie
• wzmaga się świadomość motywów własnych działań 
• uaktywnia się ekspresja samego siebie i spontaniczność
Arteterapia pozwala na:
• rozwijanie własnych działań twórczych
• pozawerbalne porozumiewanie się
• uzewnętrznienie świata własnych przeżyć i odczuć
• zaspokajanie potrzeb: akceptacji, bezpieczeństwa, współuczestniczenia, bycia rozumianym i docenianym,
• zrozumienie własnych pragnień, potrzeb
• pobudzenie sensoryczne - wielozmysłowe postrzeganie świata
• poznawanie innych - zmiana optyki widzenia swoich problemów
• akceptacja siebie i innych
• kreowanie przestrzeni, poznawanie dystansu i granic
• tworzenie pozytywnych nawyków i reakcji
• relaks, przyjemność, odpoczynek.

W pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym  można stosować wszystkie wymienione rodzaje arteterapii.

Opracowała: Sylwia Wojcieska

14. Rola MUZYKI w rozwoju i edukacji dziecka.

 

Od najmłodszych lat dziecko powinno być wprowadzone w świat muzyki. Sposób, w jaki zostanie zachęcone w przedszkolu i w domu do słuchania muzyki, śpiewania, a nawet tworzenia łatwych melodii oraz w jaki stopniu będą rozbudzane zainteresowania muzyczne dziecka, w znacznym zakresie decydować będzie o dalszym jego rozwoju.
Muzyka łagodzi obyczaje, uwrażliwia na wartości ludzkie, rozwija  uczucia i wyobraźnię, dostarcza  dużo radości  i piękna. Muzyka jest ważnym elementem w pracy z dzieckiem w wieku przedszkolnym, poprawia dyscyplinę i motywuje do działania.

  

Funkcje muzyki:

  • uczy – pozwala zrozumieć otaczający nas świat,
  • bawi – dostarcza dziecku wiele radości i uciechy podczas tańca oraz w czasie innego jej wykorzystania,
  •  dziecko w trakcie zabaw muzycznych zaczyna rozumieć, że coś jest rytmiczne; że muzyka może być głośna lub cicha i można ją przedstawić ruchem,
  • wychowuje – pozwala dziecku zrozumieć świat wartości społeczno – moralnych,
  • wspomaga rozwój emocjonalny – dziecko dzięki muzyce może wyrazić swoje pragnienia, uczucia i wyobrażenia,
  • wpływa na ogólny stan sprawności ruchowej dziecka – w czasie zabaw muzyczno-ruchowych następuje rozwój mięśni, poprawa postawy i pracy serca, wzmocnienie układu nerwowego, dzieci uczą się płynnego i elastycznego ruchu.

   Formy wychowania muzycznego w przedszkolu:

  • śpiew – kształci słuch, poczucie rytmu, pamięć muzyczną, rozwija aparat głosowy, uwagę, wyobraźnię, dostarcza wiedzy o świecie, sprzyja rozwojowi prawidłowej wymowy,
  • słuchanie muzyki - kształcenie zdolności percepcyjnych ma ogromne znaczenie dla rozwoju mowy i myślenia; głównym zadaniem kontaktów dziecka z muzyką, jakie spełnić ma przedszkole jest obudzenie uwagi słuchowej, przygotowanie dziecka do słuchania i stworzenie ku temu najlepszych warunków,
  • ruch przy muzyce – jest to gimnastyka ciała, która poprawia krążenie, dotlenia organizm, stanowi źródło radości i odprężenia; wyrabia zdolności koncentracji i uwagi, kształci szybką orientacją, refleks, pobudza aktywność i rozwija spostrzegawczość, wyobraźnię i pamięć,
  • gra na instrumentach – nauka ta sprawia dzieciom radość, zadowolenie, rozwija muzykalność, zdolności estetycznego i emocjonalnego przeżywania muzyki,
  • tworzenie prostych melodii – wszelkiego rodzaju improwizacje wpływają na aktywność twórczą dziecka, uczy dzieci współdziałania i współtworzenia,

Każda z tych form kształci inne umiejętności, a ich różnorodność urozmaica zajęcia, pobudza zainteresowania i aktywność dziecka, zachęca do podejmowania coraz to trudniejszych prób.
 
 

    Działania muzyczne w przedszkolu:

  • zagadki muzyczne - rozpoznawanie odgłosów zwierząt, natury, czynności i innych dźwięków, rozpoznawanie po dźwiękach instrumentów muzycznych, odgadywanie po melodii znanych piosenek
  • piosenki - stanowią najprostszą formę zajęć muzycznych
  • zabawy  w echo – powtarzanie za nauczycielką słów: głośno, umiarkowanie, cicho, bardzo cicho, szeptem
  • zabawy wyliczankami
  • recytacja rytmizowanego tekstu z wyklaskiwaniem, naśladowanie, np. jesiennej pogody: szum wiatru, szelest liści, deszcz (tzw. ćwiczenia dźwiękonaśladowcze)
  • akompaniowanie piosenek
  • wygrywanie, wyklaskiwanie, wystukiwanie, wytupywanie  rytmów
  • słuchanie muzyki relaksacyjnej
  • słuchanie muzyki poważnej
  • malowanie muzyki, stosowanie plam i kresek
  • zabawy ilustracyjne – przedstawianie treści piosenek i melodii dowolnymi ruchami i gestami naśladującymi
  • zabawy taneczne
  • gra na instrumentach perkusyjnych i niekonwencjonalnych
  • łączenie muzyki z literaturą.

Aby działania były twórcze i pobudzające, muszą integrować różne treści i formy działania z odpowiednio dobranymi pomocami dydaktycznymi.

Małego dziecko, chętnie rysuje, maluje, śpiewa i równocześnie odczuwa potrzebę ruchu, sprawnie bez wysiłku i chętnie potrafi przechodzić  z jednego działania w drugie.

Ważny w działaniach z dziećmi jest klimat i wprowadzony nastrój.
 

Ważne:

Integracja muzyki z innymi dziedzinami wychowania przedszkolnego zespala procesy emocjonalne, poznawcze, motoryczne, przyczynia się do ogólnego rozwoju fizycznego i zapobiega  wadom postawy.  Kształtuje  również świadomy ruch, oddech, ćwiczy  koncentrację uwagi i orientację przestrzenną oraz szybką reakcję na określone polecenia.

Częsty kontakt dziecka z muzyką przyczynia się do kształtowania jego emocjonalnego i poznawczego stosunku do otaczającego go świata.

Grupowe uczestnictwo w zajęciach muzycznych uspołecznia, przeciwdziała uczuciu samotności i sprzyja przyswajaniu form współdziałania. Rozwija wrażliwość zmysłową pobudza proces spostrzegania, koncentrację uwagi, wpływa na rozwój mowy i wzbogacenie słownictwa oraz rozwija inwencję twórczą.

Podsumowanie: Obcowanie z muzyką rozładowuje napięcie emocjonalne, niepokoje i lęki u dzieci,

zatem muzyka ma również działanie terapeutyczne.

  

 

15. Dojrzałość szkolna według sfer rozwojowych. 

      Przedszkole realizując zadania związane z edukacją dzieci podejmuje działania, by przygotować każdego wychowanka do pełnienia nowej roli – roli ucznia. Umiejętności, wiadomości, cechy, jakie posiadać powinno dziecko kończące edukację na poziomie przedszkolnym przedstawiamy w formie dojrzałości według sfer rozwojowych.


Sfera zdrowotna
Dziecko powinno:

  • wykazywać się aktywnością i sprawnością ruchową
  • mieć dobrą orientację w schemacie własnego ciała i przestrzeni
  • mieć dobrą koordynację wzrokowo – słuchowo- ruchową
  • mieć wyrobione nawyki przestrzegania zasad bezpieczeństwa
  • być świadomym zdrowego stylu życia
  • mieć świadomość i odpowiedzialność za swój stan zdrowia
  • dbać o higienę osobistą i swoje otoczenie
  • orientować się w bezpiecznym poruszaniu po drogach i korzystaniu ze środków transportu.

Sfera emocjonalna
Dziecko powinno:

  • otwarcie informować o swoich potrzebach i potrzebach innych
  • rozpoznawać i nazywać uczucia, wyrażać je w formie werbalnej i niewerbalnej
  • świadomie podejmować działania wywołujące reakcje akceptowane społecznie
  • być świadome własnej roli społecznej, więzi rodzinnej oraz tradycji
  • mieć wdrożone zasady dobrego wychowania i zachowania się w określonych sytuacjach.

Sfera kontaktów społecznych
Dziecko powinno:

  • świadomie przestrzegać obowiązujące reguły i zasady współżycia w grupie, próbować przewidzieć skutki swojego zachowania
  • stosować formy grzecznościowe
  • samodzielnie nawiązywać kontakty z rówieśnikami
  • współdziałać w grupie rówieśniczej
  • chętnie i aktywnie uczestniczyć w zabawach i działaniach rozwijających zdolności artystyczne i twórcze
  • otwarcie wyrażać swoje potrzeby – rozumieć i szanować potrzeby innych
  • rozumieć, że nie należy chwalić się bogactwem i rozumieć sytuacje osób znajdujących się w trudniejszych warunkach
  • rozwiązywać sytuacje konfliktowe drogą dyskutowania i negocjacji
  • dostrzegać i szanować wartości uznawane społecznie – prawda, dobro, piękno
  • kulturalnie zachowywać się na uroczystościach – koncercie, festynie, w teatrze, w kinie
  • wiedzieć, że wszyscy ludzie mają równe prawa.

Sfera kontaktów ze światem
Dziecko powinno:
Świadomość regionalna i narodowa

  • znać nazwę swojego miasta, zabytki i ich historię, legendy, symbole miasta, regionu i kraju
  • posiadać wiedzę z zakresu kultury, sztuki tradycji ludowej swojego regionu i kraju.

Świadomość ekologiczna
Dziecko powinno:

  • być wrażliwym na piękno i bogactwo otaczającego świata
  • rozpoznawać i nazywać ekosystemy, rośliny, zwierzęta, zjawiska atmosferyczne różnorodnych środowisk
  • dostrzegać i rozumieć współzależności – równowaga biologiczna
  • samodzielnie obserwować, badać i eksperymentować w zakresie przyrody ożywionej i nieożywionej – jasno precyzować swoje doświadczenia
  • znać zagadnienia ekologiczne związane z ochroną przyrody
  • świadomie podejmować działania na rzecz środowiska i jego ochrony
  • czuć się cząstką przyrody.

Sfera umysłowa
Sprawność językowa
Dziecko powinno:

  • posiadać w miarę bogaty zasób słownictwa
  • przekazywać swoje doświadczenia, wrażenia, potrzeby w sposób komunikatywny
  • poprawnie i komunikatywnie wypowiadać się w różnych sytuacjach z zachowaniem poprawności gramatycznej i ortofonicznej: wyrażać życzenia, pytania, własne sądy i oceny.

Myślenie
Dziecko powinno:

  • dokonywać analizy i syntezy, porównywać, klasyfikować na materiale obrazkowym, werbalnym i abstrakcyjnym
  • posiadać zdolność rozumowania dedukcyjnego i indukcyjnego w obszarze dostrzegania i rozwiązywania problemów twórczych.

Umiejętność czytania
Dziecko powinno:

  • dokonywać operacji analizy i syntezy słuchowo – wzrokowej sylab, wyrazów i zdań
  • odczuwać potrzebę czytania i poszukiwania źródeł wiedzy
  • być gotowe do podjęcia nauki czytania.

Dojrzałość do uczenia się matematyki
Dziecko powinno:

  • liczyć w zakresie własnych możliwości, rozróżnia błędne liczenie od poprawnego
  • wyznaczać wyniki dodawania i odejmowania na konkretach
  • klasyfikować przedmioty, figury geometryczne, kształty i znaki według określonych cech
  • określać i porównywać cechy jakościowe i ilościowe, formułować wnioski
  • dostrzegać regularności czasowe, jakościowe i ilościowe, kontynuować i tworzyć własne
  • rozróżniać prawą i lewą stronę, określać kierunki i ustalać położenie obiektów w stosunku do własnej osoby, a także w odniesieniu do innych obiektów.

Przygotowanie do nauki pisania
Dziecko powinno:

  • prawidłowo posługiwać się narzędziami pisarskimi i plastycznymi
  • kreślić w miarę płynne i ciągłe ruchy na płaszczyźnie i w przestrzeni
  • odwzorowywać i odtwarzać kształty, formy abstrakcyjne zgodnie z kierunkiem ruchu
  • być sprawnym w zakresie ruchów szczegółowych i narzędziowych
  • być gotowe do podjęcia nauki czytania.

Umiejętności muzyczne
Dziecko powinno:

  • reagować na słyszaną muzykę, na zmiany tempa i dynamiki oraz odtwarzać ją ruchem
  • rozróżniać brzmienie głosów i instrumentów muzycznych oraz rytm i tempo
  • swobodnie interpretować ruchem wybrane tematy rytmiczne i muzyczne
  • śpiewać i tworzyć prosty akompaniament do piosenek
  • aktywnie uczestniczyć w zabawach ruchowych (znać kroki prostych tańców: polka, krakowiak, walc)
  • rozpoznać instrumenty po brzmieniu, w tym dwa i więcej grających w tym samym czasie
  • próbować układać własną  melodię do tekstu
  • próbować komponować melodie do treści obrazu
  • porównywać odgłosy, różnicować i nazywać odgłosy
  • wzmacniać aparat głosowy
  • rozwijać możliwość twórczych samodzielnych pomysłów
  • dostrzegać powtórzenia, kontrasty w budowie piosenek i utworów.                                                                                                                     

 

16. Bądź bezpieczny w czasie wakacji!!!

                                                                    

Po dziesięciu miesiącach ciężkiej pracy i stresów nadchodzi tak wyczekiwany przez wszystkich uczniów czas wakacji. Mam nadzieję, że tegoroczne wakacje dla wszystkich będą przyjemne a zwłaszcza bezpieczne. W tym czasie dzieci coraz chętniej spędzają czas poza domem, bawią się na podwórkach, wzajemnie się odwiedzają. Ulubione zabawy na wolnym powietrzu to: jazda na rowerze, na modnych od kilku lat hulajnogach, rolkach, gra w piłkę. 
Niestety nie wszystkie miejsca gdzie dzieci mogą korzystać z uroków zabawa są bezpieczne. Nie zawsze rodzice są wstanie skontrolować jak poza domem ich pociechy z nich korzystają. Dzieciństwo bez roweru wydaje się zubożałe, każdy dorosły pamięta dreszczyk emocji, gdy miał swój wymarzony rower. Są jednak rejony, zwłaszcza w miastach, gdzie nie ma ścieżek rowerowych, ani bezpiecznych miejsc do swobodnej jazdy na rowerze, hulajnodze czy rolkach. Zanim dzieci będą korzystać z tych przyjemności rodzice muszą porozmawiać z dzieckiem na temat bezpiecznej zabawy przy wykorzystaniu tych wspaniałych zabawek. Już od kilku lat najbardziej niebezpieczne w ruchu drogowym są dla najmłodszych miesiące letnie od maja do września, głównie jednak miesiące wakacyjne tj. czerwiec, lipiec i sierpień. Wszyscy zdajemy sobie sprawę z tego, że bardzo często w swych szaleństwach dzieci zapominają o zachowaniu podstawowych zasad bezpieczeństwa. To właśnie podczas wakacji rośnie liczba tragicznych wypadków, których można by uniknąć, uświadamiając dzieci o grożących im niebezpieczeństwach i w miarę możliwości zabezpieczyć je przed nimi. Dziecko zabezpieczone elementami odblaskowymi jest widoczne z dużej odległości, co daje kierowcy samochodu czas na odpowiednie wyminięcie pieszego i zmniejszenie prędkości. W ten sposób unikniemy tragicznego 
w skutkach wypadku – potrącenia. Na drogach obowiązuje zasada ograniczonego zaufania, ale dzieci nie potrafią w pełni ocenić tego, co dzieje się na drodze. Przechodząc przez jezdnię lub ulicę, za każdym razem narażone są na niebezpieczeństwo. Zachowanie dzieci bywa często spontaniczne. Bawiąc się zapominają o wszystkim; chcąc odzyskać piłkę, przebiegają na drugą stronę jezdni nie zważając na nic. Do najczęstszych przyczyn wypadków należą: nagłe wtargnięcie na jezdnię, brak opieki nad dzieckiem znajdującym się na drodze, zabawy na jezdniach i poboczach drogi, wyjścia zza stojących pojazdów. Bezpieczne uczestnictwo dziecka w ruchu drogowym jest uzależnione od jego rozwoju psychicznego i fizycznego, od reakcji jego mózgu, układu nerwowego oraz zmysłów na bodźce zewnętrzne umożliwiające racjonalne zachowanie w każdej sytuacji. Wymienione cechy nie są jeszcze dostatecznie rozwinięte u dzieci w wieku przedszkolnym. Wolniej u nich przebiega proces spostrzegania, niewystarczająco odróżniają czynniki istotne od nieistotnych. Wyobraźnia i myślenie przyczynowo - skutkowe nie jest jeszcze dostatecznie rozwinięte. W wielu przypadkach, opóźnienia  w szybkim podejmowaniu właściwych decyzji, wynikają z braku analizy i syntezy określonych zjawisk. Mimo, że z czasem zdolność spostrzegania i ocena sytuacji w ruchu drogowym ulega poprawie, to nierzadko dochodzi do przecenienia swoich możliwości i umiejętności bezpiecznego uczestnictwa w ruchu drogowym poprzez chęci rywalizacji rówieśniczej, np. kto zdąży przebiec jezdnię przed jadącym pojazdem. 
Dziecko jest dla rodziców największym skarbem, radością i nadzieją, dlatego starają się oni chronić je przed niebezpieczeństwami. Opieka rodzicielska jest szczególnie potrzebna. To rodzice spełniają najważniejszą rolę w przygotowaniu swojej pociechy do uczestnictwa w ruchu drogowym. Oni są pierwszymi nauczycielami i mają największe możliwości oddziaływania. Najlepiej znają swoje dziecko, jego mocne i słabe strony, rozumieją potrzeby, trudności, wyjaśniają problemy, odpowiadają na pytania, a przede wszystkim pokazują 
w jaki sposób należy zachowywać się na drodze. Przykład rodziców jest najskuteczniejszym sposobem uczenia dzieci właściwego zachowania. Wzory zachowań dziecko przyjmuje od dorosłych przez naśladownictwo. Powinniśmy wystrzegać się wszelkich błędów, brawury, lekceważenia przepisów itp. gdyż dziecko może przyjąć takie postępowanie za normę lub przyjąć je podświadomie. Zdrowie, życie oraz bezpieczeństwo dzieci stanowią wartość, o które powinniśmy się troszczyć wszyscy.

Kilka cennych rad i uwag jak spędzić bezpiecznie wakacje: 


Ø Pamiętaj, że jezdnia nie jest placem zabaw! Zachowaj na niej wyjątkową ostrożność 
Ø Korzystaj ze ścieżek rowerowych; jeżeli jedziesz po jezdni, uważaj na znajomość przepisów ruchu drogowego 
Ø Zabezpieczaj rower przed kradzieżą 
Ø Nie pożyczaj roweru nieznajomym 
Ø Pamiętaj, że unikniesz urazów, jeśli będziesz zakładał kask ochraniający głowę 
Ø Uważaj podczas przechodzenia przez jezdnię, korzystaj z przejść dla pieszych 
Ø Pamiętaj, że kąpiemy się tylko w miejscach wyznaczonych i oznakowanych 
Ø Nigdy nie skacz do wody w miejscach, których dna nie znasz 
Ø Nie wchodź do wody po posiłku 
Ø Zawsze słuchaj poleceń ratownika 
Ø Kąp się w miejscach dozwolonych pod opieką rodziców 
Ø W wodzie zachowuj się ostrożnie i nie utrudniaj kąpieli innym 
Ø Nie zaśmiecaj plaży, dbaj o jej czystość 
Ø Zapoznaj się z regulaminem kąpieliska i przestrzegaj go 
Ø Na zabawy wybieraj miejsca bezpieczne, oddalone od jezdni i wykopów 
Ø Nie niszcz i nie zaśmiecaj otoczenia, dbaj o środowisko 
Ø Rozpalaj ogniska tylko w miejscach do tego przeznaczonych 
Ø Mów zawsze rodzicom dokąd wychodzisz, po zmroku nie wychodź bez opieki osoby dorosłej 
Ø Gdy jesteś sam w domu, nie otwieraj drzwi obcym 
Ø Nie korzystaj z propozycji jazdy samochodem (lub spaceru) z nieznajomymi 
Ø Uczestnicząc w pracach polowych zawsze zachowaj ostrożność 
Ø Nie zbliżaj się do obcego psa, nie dotykaj go, nawet jeśli robi wrażenie łagodnego

  BEZPIECZNIE NAD WODĄ


Zasady bezpiecznej kąpieli:
1. Pływaj tylko w miejscach strzeżonych czyli tam gdzie jest ratownik WOPR. Bardzo lekkomyślne jest pływanie w miejscach gdzie kąpiel jest zakazana. Informują o tym znaki i tablice. Nie wolno też pływać na odcinkach szlaków żeglugowych oraz w pobliżu urządzeń 
i budowli wodnych. W przypadku wejścia do niestrzeżonych zbiorników każdorazowo należy sprawdzić głębokość i strukturę dna.
2. Przestrzegaj regulamin kąpieliska na którym przebywasz. Stosuj się do uwag i zaleceń ratownika.
3. Nie pływaj w wodzie o temperaturze poniżej 14 stopni (optymalna temperatura 22-25 stopni).
4. Nie skacz rozgrzany do wody. Przed wejściem do wody ochlap nią klatkę piersiową, szyję, krocze i nogi - unikniesz wstrząsu termicznego, którego nasz organizm bardzo nie lubi.
5. Nie pływaj w miejscach gdzie jest dużo wodorostów lub wiesz, że występują zawirowania wody lub zimne prądy. Pływaj w miejscach dobrze Ci znanych.
6. Zabawy w wodzie powinny być dostosowane do Twoich umiejętności pływackich, wykluczające ryzyko i eskalację niebezpiecznych zachowań (brutalności, agresji, rywalizacji i wygłupów).
7. Pamiętaj, że materac dmuchany nie służy do wypływania na głęboką wodę, podobnie jak i nadmuchiwane koło.
8. Kąpiąc się na kąpieliskach zwracaj uwagę na osoby obok nas. 
9. Nie przystępuj do pływania na czczo - wzmożona przemiana materii osłabia Twój organizm.
10. Nie pływaj również bezpośrednio po posiłku - zimna woda może doprowadzić do bolesnego skurczu żołądka, co może ponieść za sobą bardzo poważne konsekwencje.
11. Na głowie powinieneś mieć założony czepek abyś był widoczny dla innych w wodzie. Możesz do tego celu użyć bojki na szelkach.
12. Po kąpieli nie jest wskazany duży wysiłek fizyczny. Lepiej udać się na spacer a po godzinie można organizować sobie zajęcia bardziej intensywne. Nie przebywaj w wodzie zbyt długo ani też nie wchodź do niej po zbyt krótkiej przerwie.
13. Intensywny wysiłek wzmaga łaknienie i dlatego po ukończeniu pływania należy zjeść posiłek. Dzieci powinny coś zjeść obowiązkowo..
14. Jeśli nie chcesz się przeziębić to po skończonej kąpieli przebierz się w suche ubranie, nie przebywaj w mokrych rzeczach na wietrze - możesz doprowadzić do znacznego oziębienia organizmu.
15. Dbaj o czystość wody w której pływamy. Nie załatwiaj do wody potrzeb fizjologicznych (pilnuj, aby dzieci przed kąpielą załatwiły się). Jeżeli są do tego warunki do wody wchodź po uprzednim umyciu się pod prysznicem 



 BEZPIECZNIE NA SŁOŃCU


Zasady bezpiecznego przebywania na słońcu
1. Zachowaj umiar w przebywaniu na słońcu.
2. Noś nakrycia głowy i okulary słoneczne (UWAGA! Noszenie ciemnych okularów bez filtra jest szkodliwe. Źrenica, do której dochodzi mniej światła, rozszerza się, dzięki czemu do wnętrza oka wnika więcej promieni UV).
3. Unikaj wysiłku w pełnym słońcu.
4. Chroń się w cieniu w godzinach południowych.
5. Jeśli musisz przebywać na słońcu, stosuj filtry ochronne.

Oparzenia słoneczne
W razie znacznego bólu lub wystąpienia pęcherzy, trzeba zwrócić się do lekarza. Stosowanie kremów przeciwzapalnych z zawartością kortykosteroidów przyspieszy gojenie się skóry. Z naturalnych sposobów łagodzenia oparzeń słonecznych można polecić okłady 
z kefiru lub jogurtu. Nie wolno wychodzić na słońce, dopóki nie ustąpi zaczerwienienie i wrażliwość na ucisk. 

Udar słoneczny
Pierwszym jego objawem jest zmęczenie, osłabienie, bladość skóry, silne pocenie, płytki i szybki oddech, bóle głowy, wysoka temperatura ciała, mdłości a nawet wymioty. W tym wypadku chory powinien być natychmiast przeniesiony w zacienione, przewiewne miejsce. Kładziemy go w pozycji półleżącej, kładziemy zimny kompres lub owijamy ciało zmoczonym w zimnej wodzie ręcznikiem. Podajemy (tylko osobie przytomnej) napoje, najlepiej wodę, sok owocowy lub pomidorowy. Osoba ta powinna być zbadana przez lekarza.

   BEZPIECZNIE W DOMU I NA  PODWÓRKU 

Zabawa
Mieszkanie jest wspaniałym miejscem do organizowania ciekawych, bezpiecznych zabaw. Pamiętaj jednak, że są rzeczy, których musisz się bezwzględnie wystrzegać w swoich zabawach. Są to: 
1. gaz - możesz się nim zatruć lub spowodować wybuch
2. prąd elektryczny - może Cię porazić
3. ogień - możesz spowodować pożar
4. woda - możesz zalać mieszkanie
5. ostre przedmioty - grożą zranieniem
6. lekarstwa - możesz się nimi zatruć

Obcy puka do Twoich drzwi 
Zawsze, gdy usłyszysz dzwonek lub pukanie do drzwi sprawdź: kto to? Wyjrzyj przez okno lub spójrz przez wizjer w drzwiach. Jeżeli jest to osoba, której nie znasz: Nie Otwieraj Drzwi!!! Nie wierz obcemu, że jest urzędnikiem, panem z gazowni, listonoszem, hydraulikiem, kolegą rodziców. Jeżeli masz w domu telefon - wykorzystaj go - zadzwoń do rodziców lub na Policję. Przygotuj kartkę  z najważniejszymi numerami telefonów, pod które możesz zadzwonić w razie potrzeby. Jeżeli nie masz w domu telefonu, a coś Ci zagraża - zaalarmuj sąsiadów.
Na podwórku
Podwórko to znakomite miejsce na zorganizowanie zabawy, powinno być położone z daleka od jezdni, ruin, wykopów. Bawiąc się na podwórku nie rozmawiaj z obcymi i nie pozwól aby wypytywali się o mieszkanie i Twoich rodziców. Zwracaj uwagę na nieznajomych kręcących się w pobliżu mieszkania. Może to być włamywacz. Spróbuj zapamiętać wygląd obcego. W razie potrzeby zaalarmuj dorosłych. 

Opracowała: B.Kłobuch

 

 

·